ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਾਣਸ਼ਕ੍ਤਿਰਿਤਿ ਤ੍ਰਯਮ੍
ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਹਨ।
ਮਾਯਯੈਵਾਥ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾ ਚਾਨਾਦਿਰਨਨ੍ਤਯਾ
ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ।
ਮਾਯਾਵੀ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੀਸ਼ਃ ਕਾਲਃ ਕਾਲਕਾਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਾਦੂਗਰ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਕਾਲ, ਕਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਸ੍ਥਾਪਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕਾਲਾਧੀਨਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਕਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਗਤ ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯਾਖਿਲੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਂਭੋਃ ਕਾਲਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਅਨੰਤ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—
ਏਕਾ ਸਰ੍ਵਗਤਾਨਨ੍ਤਾ ਕੇਵਲਾ ਨਿष੍ਕਲਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਇੱਕ ਹੀ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਅਨੰਤ, ਵਿਲੱਖਣ, ਭਾਗ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਅਭੇਦਂ ਚਾਨੁਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਚਿਨ੍ਤਕਾਃ
ਯੋਗੀ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ।
ਵਿਸ਼ੇषਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਚਾਯਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਪਰ ਇਹ ਫਰਕ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਭੋਕ੍ਤਾ ਕਪਰ੍ਦੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਾਰਦ, ਨੀਲ-ਲੋਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਮਤਿਰੀਸ਼ਾਨੀ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਚ ਵਿਚਾਰਤਃ
ਮਨ ਨੂੰ 'ਈਸ਼ਾਨੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨ੍ਤਵੇਦੇषੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਪੱਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਯੋਗੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਯੋਗੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਪ੍ਰਕृਤੌ ਲੀਨਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੋਪਲਬ੍ਧਿਵਿषਯਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਆਤਮ-ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਤਾਪਾਨਖਿਲਾਨ੍ ਨਿਹਨ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰਸਂਸ਼੍ਰਯਾ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮਾਤ੍ਮਭੂਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਿਵਾਤਮਿਕਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਰਂ ਯਾਤਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਪਾਰਵਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਮੇਨਾ ਹਿਮਵਤਃ ਪਤ੍ਨੀ ਪ੍ਰਾਹੇਦਂ ਪਰ੍ਵਤੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮੇਨਾ, ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੇ ਪਰਬਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ:
ਹਿਤਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਜਾਤਾ ਚ ਤਪਸਾਵਯੋਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ।
ਕਪਰ੍ਦਿਨੀਂ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਮਤਿਲਾਲਸਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਜਟਾਵਾਂ ਸੀ, ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਂ ਸਗੁਣਾਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸਦਸਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੀ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੈ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰਗਟ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਨਾਸਤਿਤਵ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਭੀਤਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਨ ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਵਤ੍ਸੇ ਯਥਾਵਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤੇ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਮਹਾਸ਼ੈਲਂ ਯੋਗਿਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦਾ
ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਨਨ੍ਯਾਮਵ੍ਯਯਾਮੇਕਾਂ ਯਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਨੋਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਿਜ੍ਞਾਨਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਕਾ
ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਰਾਜ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਰੂਪਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਅੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵੇਖ।