ਅਧਿष੍ਠਾਨਵਸ਼ਾਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਧਾਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਣੋ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅੱਗੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ ਚ ਵੇਦੇषੁ ਚਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਚਾਰਾਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਦਨਨ੍ਤਾਯਾ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਅਨੰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤਾ ਕਰਕੇ, ਰੁਦਰ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਲੋ ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਾਲ, ਹਰੀ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕਾਲੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਹਰੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਗੀਯਤੇ ਵੇਦਵਾਦਿਭਿਃ
ਉਹ ਕਾਲ, ਵੇਦ ਪੰਡਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਗ, ਹਰ ਤੇ ਰੁਦਰ ਵਜੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵਸ਼ਗਾ ਨ ਕਾਲਃ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਵਸ਼ੇ
ਸਾਰੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ; ਕਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਕਾਲੇਨਾਨ੍ਯਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟਾਨਿ ਯੋਗਿਨਾ
ਕਾਲ ਰਾਹੀਂ, ਯੋਗੀ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਯੇਦਂ ਭ੍ਰਾਮਯੇਦੀਸ਼ੋ ਮਾਯਾਵੀ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਰੂਪ੍ਯਂ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਾਣਸ਼ਕ੍ਤਿਰਿਤਿ ਤ੍ਰਯਮ੍
ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਹਨ।
ਮਾਯਯੈਵਾਥ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾ ਚਾਨਾਦਿਰਨਨ੍ਤਯਾ
ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ।
ਮਾਯਾਵੀ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੀਸ਼ਃ ਕਾਲਃ ਕਾਲਕਾਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਾਦੂਗਰ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਕਾਲ, ਕਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਕਾਲਃ ਸ੍ਥਾਪਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕਾਲਾਧੀਨਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਕਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਗਤ ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯਾਖਿਲੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਂਭੋਃ ਕਾਲਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਅਨੰਤ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—
ਏਕਾ ਸਰ੍ਵਗਤਾਨਨ੍ਤਾ ਕੇਵਲਾ ਨਿष੍ਕਲਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਇੱਕ ਹੀ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਅਨੰਤ, ਵਿਲੱਖਣ, ਭਾਗ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਅਭੇਦਂ ਚਾਨੁਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਚਿਨ੍ਤਕਾਃ
ਯੋਗੀ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ।
ਵਿਸ਼ੇषਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਚਾਯਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਪਰ ਇਹ ਫਰਕ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਭੋਕ੍ਤਾ ਕਪਰ੍ਦੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਾਰਦ, ਨੀਲ-ਲੋਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਮਤਿਰੀਸ਼ਾਨੀ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਚ ਵਿਚਾਰਤਃ
ਮਨ ਨੂੰ 'ਈਸ਼ਾਨੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨ੍ਤਵੇਦੇषੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਪੱਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਯੋਗੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਤ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਯੋਗੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਤਪ੍ਰਕृਤੌ ਲੀਨਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੋਪਲਬ੍ਧਿਵਿषਯਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਆਤਮ-ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਤਾਪਾਨਖਿਲਾਨ੍ ਨਿਹਨ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰਸਂਸ਼੍ਰਯਾ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮਾਤ੍ਮਭੂਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਿਵਾਤਮਿਕਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਰਂ ਯਾਤਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਪਾਰਵਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।