ਫਲਂ ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਗਮਃ
ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦਾ ਵਿਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚੈਵ ਵਰ੍षਾਣਿ ਨਦੀਨਾਂ ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰਣੈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵੀਪਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਦਵੀਪਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਾਂ ਕਥਨਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਵੇਦਸ੍ਯ ਚ ਵੇਦਾਨਾਂ ਕਥਨਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਅਵੇਦ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਗੀਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਗੁਹ੍ਯਾ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਥ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਪਤ ਗੀਤ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਪਾਲਿਤ੍ਵਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਚਰਣਮੇਵ ਚ
ਰੁਦਰ ਦਾ ਖੋਪੜੀ ਫੜਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਫਿਰਨਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਮਙ੍ਕਣਕਸ੍ਯਾਥ ਨਿਗ੍ਰਹਃ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮੰਕਣਕ ਦੀ ਦਬਾਈ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਚ
ਦੇਵਦਾਰੂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਰਦਾਨਂ ਚ ਦੇਵਸ੍ਯ ਨਨ੍ਦਿਨੇ ਤੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਲਯਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਬੀਜੋ ਯੋਗ ਏਵ ਚ
ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਲੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਜ ਵਾਲਾ ਜੋਗ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕੂਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਜਗਾਮ ਹ
ਕੂਰਮ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪੁਰੁषਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਮृਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਪੁਰੁਸ਼ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਦੇਵਾਦਿਦੇਨੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ
ਸਿੱਧਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਦਿ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵੇਦਵਿਦੁषੇ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲੇ, ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਭੋਗਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਸੁਸ਼ੋਭਨਾਨ੍
ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਪਿਛਲੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਰ੍ऽਥਂ ਵਿਚਾਰਯੇਤ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਰਥ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਤ੍ਰ ਚੇਦਂ ਪਰਮਮੇਤਦੇਵਾਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵੈਕਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ ਸਾਧਨਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਥ੍ਯਤੇ ਹਿ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨ ਤਥਾਨ੍ਯੇषੁ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਸਤਕਰਮੀਓ, ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਹਿ ਯਥਾਰ੍ਥਤਃ
ਇੱਥੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਸਾਰੀਆਂ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵ੍ਰਤ ਹੈ।
ਯੋ ऽਧੀਤੇ ਸ ਤੁ ਮੋਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਈ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਤੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਰ੍ਵਦੋषਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਚਾਥ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥਪਰਿਬृਂਹਣਮ੍
ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।