ਆਦਿਤ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਗਣੈਃ ਪੂਰਯਨ੍ ਵ੍ਯੋਮਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗਰਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਹਸ੍ਤਚਰਣਃ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਚਿਰ੍ਮਹਾਭੁਜਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਕृਤ੍ਤਿਵਸਨੋ ਯੋਗਮੈਸ਼੍ਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਫੜ ਕੇ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜੋਗ-ਸਮਰਾਟੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕਰੋਤਿ ਤਾਣ੍ਡਵਂ ਦੇਵੀਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦੇਹਮਾਯਾਤਿ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਯੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ।
ਗੁਣੈਰਸ਼ੇषੈਃ ਪृਥਿਵੀਵਿਲਯਂ ਯਾਤਿ ਵਾਰਿषੁ
ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਧਰਤੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਜਸ੍ਤੁ ਗੁਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾਯੌ ਸਂਯਾਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਅੱਗ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਹਵਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਾਦੌ ਚ ਤਥਾਕਾਸ਼ਂ ਲੀਯਤੇ ਗੁਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੂਲ ਤੱਤ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਕਾਰਿਕੇ ਦੇਵਗਣਾਃ ਪ੍ਰਲਂਯ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੁਧ ਸਤਵ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੈਕਾਰਿਕ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ऽਯਮਹਙ੍ਕਾਰੋ ਮਹਤਿ ਪ੍ਰਲਂਯ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਅਹੰਕਾਰ ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਜਗਤੋ ਯੋਨਿਃ ਸਂਹਰੇਦੇਕਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਅਵ੍ਯਕਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਣਨੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਅਟੱਲ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਯੋਜਯਤਿ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਰੁषਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇਚ੍ਛਾਜਨਿਤੋ ਨ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਲਯਃ
ਵਿਲੀਨਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਜਗਤੋ ਯੋਨਿਰ੍ਮਾਯਾਤਤ੍ਤ੍ਵਮਚੇਤਨਮ੍
ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜਣਨੀ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਅਚੇਤਨ ਤੱਤ ਹੈ।
ਗੀਯਤੇ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹਾਨੇਕਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸाक्षੀ, ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਦ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਤਂ ਦਹੇਦ੍ ਰੁਦ੍ਰ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਖਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਵਾਣੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕਂ ਚੈਵ ਲਯਂ ਵਿਦਧਾਤੀਹ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਇਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਆਖਰੀ ਵਿਲੀਨਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਪਿਕਾ ਮੋਹਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਜੋ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਤੇ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸृਜੇਦਸ਼ੇषਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਸ੍ਤਨ੍ਮਯਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਕਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ, ਪਚਵੀ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਣ੍ਵੀਸ਼ਾ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਫਲਪ੍ਰਦਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਈਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਮੇਵਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਂਪ੍ਰਧਾਨੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਇਕੋ ਇਕ ਅਟੱਲ ਤੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਇਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਾਦਯੋ ऽਮਰਾਃ
ਇੰਦਰ, ਆਦਿਤਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਥ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚੈਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰੇਕੈਵ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਃ
ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ, ਇਕੋ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਰਗੁਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰੋਤਿ ਦੇਹਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਗ੍ਰਸਤੇ ਚੈਵ ਲੀਲਯਾ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦੋ ਰੁਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇषਾ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਸ੍ਮृਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਦੇਵਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੀਯਤੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਮੇਕੇ ਪਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਪਰੇ ਜਗੁਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਸ੍ਯੈਵਾਥ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭੇਦਾਸ੍ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਰੁਦਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਹੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।