ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਾਣਪਤ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਨਕੁਲੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਭਗਵਾਨ ਨਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਜੀ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਹ ਮਹਾਦੇਵੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਂਵृਤਃ
ਉਥੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ, ਦੇਵੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯੇਤ ਮृਤਸ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਮਰ ਕੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੀਮੇਸ਼੍ਵਰਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਪਾਤਕਮ੍
ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਮ੍ਨਾਵਾਰਾਣਸੀ ਦਿਵ੍ਯਾ ਕੋਟਿਕੋਟ੍ਯਯੁਤਾਧਿਕਾ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਦਿਵਿਆ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਜੋ ਦਸ-ਦਸ ਕਰੋੜਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਲਭ੍ਯਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਯੋਗਿਨਾਪ੍ਯੇਕਜਨ੍ਮਨਾ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਇੱਕ ਹੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸਂਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਤ੍ ਪਾਪਂ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸ਼ਤੈਃ ਕृਤਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਵੀ ਧੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਫਲਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮਹਿ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਉਸ ਲਈ, ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਨਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇ ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਤੀਰ੍ਥਸਂਸੇਵਾਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਾਦृਸ਼ਾ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਥੋਕ੍ਤਾਂ ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਕਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਾਯ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਤੇषੁ ਨਿਧਾਯ ਚ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ ਵਾਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜੋ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੂਰ੍ਮਰੂਪਧਰਂ ਦੇਵਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਮੁਨਯਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਕੂਰਮਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ, ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਰ੍ਗਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਵਂਸ਼ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਵਧਾਵਾ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭੂਤਾਨਾਂ ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯੋਦਿਤਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ,
ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਮਹਾਯੋਗੀ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਮ੍
ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗੀ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਗਾਸ਼ (ਵਿਸਰਜਨ) ਬਾਰੇ ਕਹਿਆ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਧਾਯਂ ਪੁਰਾਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ
ਇਸ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਗਾਸ਼ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਃ ਸਂਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਗਾਸ਼ ਨੂੰ 'ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ' ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕਥਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗੋ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗੋ ऽਯਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਕਾਲਚਿਨ੍ਤਕੈਃ
ਇਹ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਲਯਃ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗੋ ऽਯਂ ਕਾਲਚਿਨ੍ਤਾਪਰੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਇਹ ਵਿਗਾਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ 'ਪ੍ਰਲੈ' ਨਾਮ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਹੀ ਹੈ।
ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਮਿਦਾਨੀਂ ਵਃ ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਸਮਾਸਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਜਿਹਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਨੈਮਿਤਿਕ ਵਿਗਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ।
ਭੂਤਕ੍ਸ਼ਯਕਰੀ ਘੋਰਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਕ੍ਸ਼ਯਙ੍ਕਰੀ
ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਨਿ ਚਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਲੀਯਨ੍ਤੇ ਭੂਮਿਤ੍ਵਮੁਪਯਾਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਹ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਗਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸਹ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਭਵਤਿ ਪਿਬਨ੍ਨਮ੍ਭੋ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਅਸਹਿਣਯ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇਨਾਹਾਰੇਣ ਤਾ ਦੀਪ੍ਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ
ਉਸ ਖਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਸੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਲੋਕਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਖਿਨਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।