ਸ੍ਤੂਯਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਧਰ੍ਮਮੋਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇਤੇ ਯੋਗਾਮृਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਯੋਗ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਗੀਯਤੇ ਵੈਦਿਕੈਰਜਃ
ਅਣਪਛਾਤੀ ਮੂਲ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ, ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਜਨਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜਸ੍ਯ ਨਾਭੌ ਤਦ੍ ਬੀਜਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਯੇष ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਅਜਨਮਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਬੀਜ ਮਹਾਂ-ਇਸ਼ਵਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਪਾਂ ਗਰ੍ਭਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਵੱਡਾ ਪੁਰਖ, ਸੰਸਾਰ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਣਨ।
ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਭੂਤਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਰਾ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸਹ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕਰੋਤਿ ਵਿਕਰੋਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਸ ਵੇਦਾਨ੍ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯੋਗਮਾਯਾਤਨੁਰ੍ਮਮ
ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਦ ਦਿੱਤੇ—ਇਹ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਮੇਵ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜੇਤ ਸ਼ਰਣਂ ਭਵਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਵ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਾਃ
ਦੇਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਰੇਸ਼ਾਨ ਤ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਾਮ੍
ਆਖੋ, ਅਮਰਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਤੁਸੀਂ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੀ ਹੋ।
ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਕृਤੀਸ਼ਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਿੰਗ ਬਣਾਇਆ।
ਵੈਦਿਕੈਰੇਵ ਨਿਯਮੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਵੈਦਿਕ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤਪਃ ਪਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਗृਣਨ੍ਤਃ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਅ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਥ
ਸਭ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸ਼ੂਲ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ।
ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਜ੍ਞਾਨਮਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੇ ਅਧਰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਂਹृष੍ਟਮਨਸੋ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨਂ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਜਾਨਨ੍ਤਃ ਪਰਂ ਦੇਵਂ ਵੀਤਰਾਗਾ ਵਿਮਤ੍ਸਰਾਃ
ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।
ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇषੁ ਪੁਲਿਨੇषੁ ਸ਼ੁਭੇषੁ ਚ
ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਨੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕੇਚਿਦਭ੍ਰਾਵਕਾਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਪਾਦਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਗ੍ਰਵਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਕਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਾਕਪਰ੍ਣਾਸ਼ਿਨਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਸਂਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਾ ਮਰੀਚਿਪਾਃ
ਕਈ ਪੱਤੇ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦੇ, ਕਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ।
ਕਾਲਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਤਪਸਾ ਪੂਜਯਨ੍ਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਚਕਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਬੋਧਾਯ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਵਦਾਰੁਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਉਲ੍ਮੁਕਵ੍ਯਗ੍ਰਹਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਙ੍ਗਲਲੋਚਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਮਸ਼ਾਲ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ-ਪੀਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨृਤ੍ਯਤਿ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰੀ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰੌਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ, ਕਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ।
ਮਾਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਰੂਪਂ ਦੇਵਸ੍ਤਦ੍ ਵਨਮਾਗਤਃ
ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ ਦੇਵੇਸ਼ੀ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨਂ ਗਤਾ
ਦੇਵੀ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰਣੇਮੁਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਭੂਮੌ ਤੋषਯਾਮਾਸੁਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਥਰ੍ਵਸ਼ਿਰਸਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਿਰ੍ਭਵਮ੍
ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਥਰਵਸ਼ਿਰਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।