ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਮਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕੇਸਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਮਲ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਧਨਵੰਤ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਏਕਾਕੀ ਕੋ ਭਵਾਞ੍ਛੇਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲੇ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਉਵਾਚ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਨਿਃ ਸ੍ਵਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੀਹਿ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣੋ।
ਸਪਰ੍ਵਤਮਹਾਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮੁਦ੍ਰੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਮਹਾਯੋਗੀ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਵੇਧਸਮ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਯੋਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ — ਐਸਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਮ੍ਬੁਜਾਭਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਮਯ੍ਯੇਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੈ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯਾਥ ਯੋਗੇਨ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਨੁਮ੍
ਯੋਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਉਦਰੇ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਭਗਵਾਨ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੇ ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯੈਤਾਨ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖੋ।
ਸ਼੍ਰੀਪਤੇਰੁਦਰਂ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਃ
ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪਰ੍ਯਟਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਦृਸ਼ੇ ऽਨ੍ਤਂ ਨ ਵੈ ਹਰੇਃ
ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਜਨਾਰ੍ਦਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸੌ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਰਮਵਿਨ੍ਦਤ
ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਉਜ੍ਜਹਾਰਾਤ੍ਮਨੋ ਰੂਪਂ ਪੁष੍ਕਰਾਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂਭੂਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਆਪ ਜਨਮਿਆ, ਭਗਵਾਨ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪੁਰੁषਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਏਕੋ ऽਹਂ ਪ੍ਰਬਲੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਮਾਂ ਵੈ ਕੋ ऽਬਿਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਹੀ ਇਕਲਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ — ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਉੱਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬਭਾषੇ ਮਧੁਰਂ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਨ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਾਭਿਯੋਗੇਨ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਪਿਹਿਤਾਨਿ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕੋ ਹਿ ਬਾਧਿਤੁਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਦ੍ ਦੇਵਦੇਵਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਕੌਣ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ?
ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਵਯ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਯਨ੍ਮਯਾਪਹृਤਂ ਤਵ
ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ,
ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਜਗਨ੍ਮਯ
ਜੋ ਪਦਮਯੋਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਰੂਪ,
ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਵਿष੍ਣੁਮਭਾषਤ
ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਪਰਂ ਬਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।
ਮਨ੍ਮਯਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਪੁਰੁषਃ ਪਰਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਹਾਂ।
ਏਕਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਾਰਾਯਣਪਿਤਾਮਹੌ
ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ।