ਤਰ੍ਪਪਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਪਾਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਦੇਹਜਂ ਭੁਵਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਕਪਾਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਇਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਲੋਕਾਦਿਂ ਕਿਮੇਕਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: 'ਇਕ ਅਟੱਲ ਤੱਤ ਕੀ ਹੈ?'
ਅਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪਰਂ ਭਾਵਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਧਰ੍षਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ।
ਅਨਾਦਿਮਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਮਾਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ, ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਚਾਭ੍ਯਧਿਕੋ ਮਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇषੁ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰੋषਤਾਮ੍ਰਵਿਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਅਜ੍ਞਾਨਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਤ੍ਵੇਤਦੁਚਿਤਂ ਤਵ
ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨ ਮਾਮृਤੇ ऽਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਜੀਵਨਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰੇਰਿਤੇਨ ਭਵਤਾ ਸृष੍ਟਂ ਭੁਵਨਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਗੋਲ ਬਣਾਇਆ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਤੌ ਦੇਵੌ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਹਿ
ਉਥੇ, ਦੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਵੀ ਆ ਗਏ।
ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਸਂਵਿਗ੍ਨਹृਦਯਾ ਯਾਥਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ।
ਯਦਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ ਦੇਵਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਯਮਾਹੁਰੀਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਸ ਦੇਵਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਇਸ਼ਵਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤੱਤ ਪਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਹੈ।
ਮਹੇਸ਼ਂ ਪੁਰੁषਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸ ਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਵਃ
ਮਹੇਸ਼ਾ, ਪੁਰੁਸ਼, ਰੁਦ੍ਰ—ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾਪਿ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਮਤੇ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਮਥੈਸ਼੍ਚਾਤਿਗਰ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮੂਰ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਅਕਾਰ ਰਹਿਤ ਤੋਂ ਅਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਰਮਤੇ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋ ਹਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇਹੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਨਨ੍ਦਭੂਤਾ ਕਥਿਤਾ ਦੇਵੀ ਨਾਗਨ੍ਤੁਕਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ।
ਨਾਜ੍ਞਾਨਮਗਮਨ੍ਨਾਸ਼ਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯੈਵ ਮਾਯਯਾ
ਅਗਿਆਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦਦ੍ਭੁਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪੂਰਯਨ੍ ਗਗਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਸਚਰਜ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵ੍ਯੋਮਮਧ੍ਯਗਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਤੇਨ ਤਨ੍ਮਣ੍ਜਲਂ ਘੋਰਮਾਲੋਕਯਦਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਉਸ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਢੇਰ ਦੇਖੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਦृਸ਼੍ਯਤ ਮਹਾਨ੍ ਪੁਰੁषੋ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਦਿੱਸਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਂ ਮਹੇਸ਼ਾਨ੍ ਮਾਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ
ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ; ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈ।
ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਤ੍ ਪੁਰੁषਂ ਕਾਲਂ ਭੈਰਵਂ ਲੋਕਦਾਹਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਨਾਮਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਭੇਜਿਆ।