ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਰਦਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਸਂਸ਼ਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਇਦਾਨੀਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਚੇਮਮਸ੍ਮਾਕਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਗਚ੍ਛਂਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ?
ਅਣ੍ਡਜੋ ਜਗਤਾਮੀਸ਼ਸ੍ਤਨ੍ਨੋ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਮਝਾਓ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਆਸੀਦੇਕਾਰ੍ਣਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾ ਨ ਚਰ੍षਯਃ
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ; ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ।
ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼ੇषਸ਼ਯਨਂ ਸੁष੍ਵਾਪ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਨੂੰ ਵਿਛੌਣਾ ਬਣਾਕੇ, ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਸੁੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨੋ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਹਾਵਿਭੂਤਿਰ੍ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗਿਨਾਂ ਹृਦਯਾਲਯਃ
ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਯੋਗ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸਾਰਂ ਵਿਮਲਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪਙ੍ਕਜਮੁਦ੍ਵਭੌ
ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਮਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕੇਸਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਮਲ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਧਨਵੰਤ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਏਕਾਕੀ ਕੋ ਭਵਾਞ੍ਛੇਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲੇ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਉਵਾਚ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਨਿਃ ਸ੍ਵਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੀਹਿ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣੋ।
ਸਪਰ੍ਵਤਮਹਾਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮੁਦ੍ਰੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਮਹਾਯੋਗੀ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਵੇਧਸਮ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਯੋਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ — ਐਸਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਮ੍ਬੁਜਾਭਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਮਯ੍ਯੇਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੈ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯਾਥ ਯੋਗੇਨ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਨੁਮ੍
ਯੋਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਉਦਰੇ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਭਗਵਾਨ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੇ ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯੈਤਾਨ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖੋ।
ਸ਼੍ਰੀਪਤੇਰੁਦਰਂ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਃ
ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪਰ੍ਯਟਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਦृਸ਼ੇ ऽਨ੍ਤਂ ਨ ਵੈ ਹਰੇਃ
ਦੇਵੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਜਨਾਰ੍ਦਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸੌ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਰਮਵਿਨ੍ਦਤ
ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਉਜ੍ਜਹਾਰਾਤ੍ਮਨੋ ਰੂਪਂ ਪੁष੍ਕਰਾਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਚਾਰ-ਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂਭੂਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਆਪ ਜਨਮਿਆ, ਭਗਵਾਨ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੋਤ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪੁਰੁषਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।