ਧृਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਯਮਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁष੍ਟ੍ਯਾਃ ਸਂਤੋष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸੰਤੋਸ਼ ਜਨਮਿਆ।
ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਣ੍ਡਃ ਸਮਯ ਏਵ ਚ
ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੰਡ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਮਯਾ ਵੀ।
ਲਜ੍ਜਾਯਾ ਵਿਨਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਪੁषੋ ਵ੍ਯਵਸਾਯਕਃ
ਲੱਜਾ ਤੋਂ ਵਿਨਯਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਵਪੁ ਤੋਂ ਵਿਅਵਸਾਯਕ।
ਯਸ਼ਃ ਕੀਰ੍ਤਿਸੁਤਸ੍ਤਦ੍ਵਦਿਤ੍ਯੇਤੇ ਧਰ੍ਮਸੂਨਵਃ
ਯਸ਼, ਜੋ ਕੀਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇष ਵੈ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕਃ ਸਰ੍ਗੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਨਿਕृਤ੍ਯਨृਤਯੋਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਭਯਂ ਨਰਕ ਏਵ ਚ
ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਭਯ ਅਤੇ ਨਰਕਾ ਜਨਮਿਆ।
ਭਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ऽਥ ਵੈ ਮਾਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਭੂਤਾਪਹਾਰਿਣਮ੍
ਭਯ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਯੂ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮਿਆ।
ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਜਰਾਸ਼ੋਕਤृष੍ਣਾਕ੍ਰੋਧਾਸ਼੍ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਤੋਂ ਰੋਗ, ਬੁਢਾਪਾ, ਦੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਨੈषਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਹ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਿਸृष੍ਟਿਰ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਰਚਨਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਰਦਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਸਂਸ਼ਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਇਦਾਨੀਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਚੇਮਮਸ੍ਮਾਕਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਗਚ੍ਛਂਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ?
ਅਣ੍ਡਜੋ ਜਗਤਾਮੀਸ਼ਸ੍ਤਨ੍ਨੋ ਵਕ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਮਝਾਓ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਆਸੀਦੇਕਾਰ੍ਣਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾ ਨ ਚਰ੍षਯਃ
ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ; ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ।
ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼ੇषਸ਼ਯਨਂ ਸੁष੍ਵਾਪ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਨੂੰ ਵਿਛੌਣਾ ਬਣਾਕੇ, ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਸੁੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨੋ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਹਾਵਿਭੂਤਿਰ੍ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗਿਨਾਂ ਹृਦਯਾਲਯਃ
ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਯੋਗ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸਾਰਂ ਵਿਮਲਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪਙ੍ਕਜਮੁਦ੍ਵਭੌ
ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਮਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕੇਸਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਮਲ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਧਨਵੰਤ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਏਕਾਕੀ ਕੋ ਭਵਾਞ੍ਛੇਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲੇ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਉਵਾਚ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਨਿਃ ਸ੍ਵਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੀਹਿ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣੋ।
ਸਪਰ੍ਵਤਮਹਾਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮੁਦ੍ਰੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਮਹਾਯੋਗੀ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਵੇਧਸਮ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਯੋਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ — ਐਸਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਮ੍ਬੁਜਾਭਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਮਯ੍ਯੇਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੈ।