ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਯਾਤਿ ਪਰਂ ਨ ਯਾਤਿ ਜਨ੍ਮ
ਉਹ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਸਦਾਰਃ ਸਾਗ੍ਨਿਰੇਵ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਪਤ੍ਯਂ ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ।
ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਨਿਯਮਵਾਂਸ੍ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰੇ।
ਯਤਾਹਾਰੋ ਭਵੇਤ੍ ਤੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ
ਜੋ ਭੋਜਨ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰੇ।
ਗृਹਾਦਾਹृਤ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦष੍ਟੌ ਗ੍ਰਾਸਾਨ੍ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਘਰ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਠ ਗ੍ਰਾਸ ਖਾਏ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਿਯਚ੍ਛੇਦ੍ ਵਾਚਮਨ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕੇ।
ਮੁਨ੍ਯਨ੍ਨੈਂਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮੇਧ੍ਯੈਃ ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲੇਨ ਵਾ
ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਏ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਉਪਹਾਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਂ ਚ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਯਨਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਉੱਤਰਾਯਣ ਤੇ ਦੱਖਣਾਯਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ।
ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਰੂਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਧਿਵਨ੍ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ ਪृਥਕ੍
ਉਹ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਤੇ ਚਰੂ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਸ਼ੇषਂ ਸਮੁਪਭੁਞ੍ਜੀਤ ਲਵਣਂ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੂਣ ਖਾਏ।
ਭੂਸ੍ਤृਣਂ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕਂ ਚੈਵ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਮਿੱਟੀ, ਘਾਹ, ਸਜਣ ਦੀ ਫਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਦੇ ਫਲ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨ ਗ੍ਰਾਮਜਾਤਾਨ੍ਯਾਰ੍ਤੋ ऽਪਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲ, ਭਾਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਨਹੀਂ ਲਏ।
ਨ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਨਿਡਰ ਰਹੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਪਤ੍ਨੀਮਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ ਨਾ ਜਾਏ।
ਤਦ੍ ਵ੍ਰਤਂ ਤਸ੍ਯ ਲੁਪ੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੀਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਵਰਤ ਤੋੜੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵਰਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਵੇਦੇ ऽਧਿਕਾਰੋ ऽਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਂਸ਼ੇਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਹਿ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਂਵਿਭਾਗਪਰਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੰਡਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਏਕਾਗ੍ਨਿਰਨਿਕੇਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਭੂਮਿਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਉਹ ਇਕ ਅੱਗ ਰੱਖੇ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਥਾਂ ਨਾਂ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ।
ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਂ ਵਾ ਸ਼ਯੀਤ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਕੰਕਰ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੌਵੇ।
षਣ੍ਮਾਸਨਿਚਯੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਮਾਨਿਚਯ ਏਵ ਵਾ
ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਭੰਡਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੀਰ੍ਣਾਨਿ ਚੈਵ ਵਾਸਾਂਸਿ ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਪੱਤਿਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟੋ ਭਵੇਦ੍ ਵਾਪਿ ਕਾਲਪਕ੍ਵਭੁਗੇਵ ਵਾ
ਉਹ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਪਿਸ ਕੇ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਕੁਦਰਤੀ ਪੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਕਾਲਿਕੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਪ੍ਯष੍ਟਮਕਾਲਿਕਃ
ਉਹ ਚੌਥੀ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਵਾਰੀ ਹੀ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸਮਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ ਯਵਾਗੂਂ ਕ੍ਵਥਿਤਾਂ ਸਕृਤ੍
ਹਰ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਬਲੀ ਹੋਈ ਜੌ ਦੀ ਖੀਰ ਖਾਏ।
ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕੈਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣੈਰ੍ਵੈਖਾਨਸਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਵੈਖਾਨਸਾ ਰੀਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਰਤੇ।
ਸ੍ਥਾਨਾਸਨਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਹਰੇਨ੍ਨ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਧੈਰ੍ਯਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍
ਉਹ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਦਿਲੋਂ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਛੱਡੇ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਵਾਸਾਸ੍ਤੁ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਵਰ੍ਧਯਂਸ੍ਤਪਃ
ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਤਪਸਿਆ ਵਧਾਏ।
ਏਕਪਾਦੇਨ ਤਿष੍ਠੇਤ ਮਰੀਚੀਨ੍ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਤਦਾ
ਉਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜਾ ਰਹੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰੇ।
ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਸ਼ਨੋ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੈਰ੍ ਵਾ ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਸਦਾ
ਉਹ ਡਿੱਗੇ ਪੱਤੇ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਖਤ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।