ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਭਾਵਾ ਯੁਗਾਦਿषੁ
ਉਹੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਉਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਮੁੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਨ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਧੀਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੀਵ ਵਧੇ ਨਹੀਂ,
ਤਤਃ ਸ ਵਿਦਧੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਗਾਮਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਬੁਧੀ ਬਣਾਈ।
ਰਜਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਂਵृਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਃ
ਰਜ ਤੇ ਸਤਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੀਪ ਕੇ,
ਤਤ੍ ਤਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨੁਨ੍ਨਂ ਵੈ ਮਿਥੁਨਂ ਸਮਜਾਯਤ
ਤਮਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮਪੋਹਤ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਧੇਨ ਨਾਰੀ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਜਮਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਆਧਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਖ, ਵਿਰਾਜ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਦਿਵਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਮਹਮ੍ਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਨਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਯੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਰੁषਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਰਾਡਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਵਿਰਾਜ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸੀ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸਾ ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਵਯਮਸੂਯਤ
ਉਸ ਤੋਂ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ।
ਤਯੋਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਮਨੁਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਦਦੌ ਪੁਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ।
ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਚੈਵ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਵਰ੍ਧਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ।
ਯਾਮਾ ਇਤਿ ਸਮਾਕ੍ਯਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।
ਸਸਰ੍ਜ ਕਨ੍ਯਾ ਨਾਮਾਨਿ ਤਾਸਾਂ ਸਮ੍ਯਮ੍ ਨਿਬੋਧਤ
ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾਵਪੁਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ
ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿੱਧੀ, ਕੀਰਤੀ, ਤੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ—
ਤਾਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯਵੀਯਸ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼ ਸੁਲੋਚਨਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸਂਤਤਿਸ਼੍ਚਾਨਸੂਯਾ ਚ ਊਰ੍ਜਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਤਥਾ
ਸੰਤਤੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਵੀ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰਤੁਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕਰਤੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਖ੍ਯਾਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਜਗृਹੁਃ ਕਨ੍ਯਾ ਮੁਨਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ, ਖਿਆਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਆਹ ਲਈਆਂ।
ਧृਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਯਮਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁष੍ਟ੍ਯਾਃ ਸਂਤੋष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਧ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਨਿਯਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸੰਤੋਸ਼ ਜਨਮਿਆ।
ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਣ੍ਡਃ ਸਮਯ ਏਵ ਚ
ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੰਡ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਮਯਾ ਵੀ।
ਲਜ੍ਜਾਯਾ ਵਿਨਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਪੁषੋ ਵ੍ਯਵਸਾਯਕਃ
ਲੱਜਾ ਤੋਂ ਵਿਨਯਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ; ਵਪੁ ਤੋਂ ਵਿਅਵਸਾਯਕ।
ਯਸ਼ਃ ਕੀਰ੍ਤਿਸੁਤਸ੍ਤਦ੍ਵਦਿਤ੍ਯੇਤੇ ਧਰ੍ਮਸੂਨਵਃ
ਯਸ਼, ਜੋ ਕੀਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇष ਵੈ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕਃ ਸਰ੍ਗੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਨਿਕृਤ੍ਯਨृਤਯੋਰ੍ਜਜ੍ਞੇ ਭਯਂ ਨਰਕ ਏਵ ਚ
ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਅਨ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਭਯ ਅਤੇ ਨਰਕਾ ਜਨਮਿਆ।
ਭਯਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ऽਥ ਵੈ ਮਾਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਭੂਤਾਪਹਾਰਿਣਮ੍
ਭਯ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਯੂ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮਿਆ।
ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਜਰਾਸ਼ੋਕਤृष੍ਣਾਕ੍ਰੋਧਾਸ਼੍ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਤੋਂ ਰੋਗ, ਬੁਢਾਪਾ, ਦੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਨੈषਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਹ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਿਸृष੍ਟਿਰ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਰਚਨਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।