ਵੈਰੂਪਮਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਰੂਪ ਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਬਣਾਏ।
ਅਨੁष੍ਟੁਭਂ ਸਵੈਰਾਜਮੁਤ੍ਤਰਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਤੇ ਸਵੈਰਾਜ ਬਣਾਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਸृਜਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਤਤੋ ऽਸृਜਚ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਅਵ੍ਯਯਂ ਚ ਵ੍ਯਯਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ — ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ।
ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹੀ ਜੀਵ, ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਸ ਕੋਲ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਧਾਤੈਵ ਵਿਦਧਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੈਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਜੀਵ ਬਣਾਏ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨ੍ਯੇਵੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤ੍ਯਜਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਜਨਮਾ ਉਹੀ ਜੀਵ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਭਾਵਾ ਯੁਗਾਦਿषੁ
ਉਹੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਉਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਮੁੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਨ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਧੀਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੀਵ ਵਧੇ ਨਹੀਂ,
ਤਤਃ ਸ ਵਿਦਧੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਗਾਮਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਬੁਧੀ ਬਣਾਈ।
ਰਜਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਂਵृਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਃ
ਰਜ ਤੇ ਸਤਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੀਪ ਕੇ,
ਤਤ੍ ਤਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨੁਨ੍ਨਂ ਵੈ ਮਿਥੁਨਂ ਸਮਜਾਯਤ
ਤਮਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮਪੋਹਤ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਧੇਨ ਨਾਰੀ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਜਮਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਆਧਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਖ, ਵਿਰਾਜ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਦਿਵਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਮਹਮ੍ਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਨਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਯੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਰੁषਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਰਾਡਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਵਿਰਾਜ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸੀ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸਾ ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਵਯਮਸੂਯਤ
ਉਸ ਤੋਂ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ।
ਤਯੋਃ ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਮਨੁਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਦਦੌ ਪੁਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ।
ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਚੈਵ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਵਰ੍ਧਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ।
ਯਾਮਾ ਇਤਿ ਸਮਾਕ੍ਯਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।
ਸਸਰ੍ਜ ਕਨ੍ਯਾ ਨਾਮਾਨਿ ਤਾਸਾਂ ਸਮ੍ਯਮ੍ ਨਿਬੋਧਤ
ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲਜ੍ਜਾਵਪੁਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ
ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿੱਧੀ, ਕੀਰਤੀ, ਤੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ—
ਤਾਭ੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯਵੀਯਸ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼ ਸੁਲੋਚਨਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸਂਤਤਿਸ਼੍ਚਾਨਸੂਯਾ ਚ ਊਰ੍ਜਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਤਥਾ
ਸੰਤਤੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਵੀ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰਤੁਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹਾ ਅਤੇ ਕਰਤੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਖ੍ਯਾਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਜਗृਹੁਃ ਕਨ੍ਯਾ ਮੁਨਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ, ਖਿਆਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਆਹ ਲਈਆਂ।