ਵਾਰ੍ਧ੍ਰੋਣਸਸ੍ਯ ਮਾਂਸੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਵਾਰਧ੍ਰੋਣ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯੈਵ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤੇ ਮੁਨ੍ਯਨ੍ਨਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਦਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਾਲਾਬੁਵਾਰ੍ਤਾਕਾਨ੍ ਭੂਸ੍ਤृਣਂ ਸੁਰਸਂ ਤਥਾ
ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਕਦੂ, ਲੌਕੀ, ਬੈਗਨ, ਘਾਹ ਤੇ ਸੁਰਸਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਰਾਜਮਾषਾਂਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਾਹਿषਂ ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਰਾਜ ਮਾਸ ਤੇ ਭੈਂਸ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜ, ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਤਿਆਗਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਵਾਹਾਰ੍ਯਕਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸੌਮ੍ਯਮਨਾਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਮਿਲਣਸਾਰ ਮਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਚੌਲਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨੇ ਚਾਤਿਥਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦੇਣ ਸਮੇਂ, ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਿਨੋ ਨਿਯਮਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ऋਤੁਕਾਲਾਭਿਗਾਮਿਨਃ
ਜੋ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਯਮਾਂ 'ਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—
ਬਹ੍ਵृਚਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਸੌਪਰ੍ਣਸ੍ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ੍ਵਾਥ ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਬਹੁਤ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਸੌਪਰਨ, ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ ਜਾਂ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਹੈ—
ਅਥਰ੍ਵਸ਼ਿਰਸੋ ऽਧ੍ਯੇਤਾ ਰੁਦ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯੀ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰਾਧਿਆਇ—
ਮਨ੍ਤ੍ਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਚ੍ਚੈਵ ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਪਾਠਕਃ
ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯਾਨੁਸਂਤਾਨੋ ਗਰ੍ਭਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸਹਸ੍ਰਦਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਣਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਦੇਵਾਗ੍ਨਿਪੂਜਾਸੁ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤੋ ਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਾਰ੍ਚਨਰਤੋ ਵੈष੍ਣਵਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ
ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਰਿਣੋ ਦਾਨਨਿਰਤਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਾਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਜਾਪਨਿਰਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਚਿਤ੍ਸ੍ਨਾਤਕਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਾਃ
ਜੋ ਵਿਪ੍ਰ ਅੱਗ ਦੀ ਵੇਦਿਕਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਨ੍ਮੁਨਿਰ੍ਦਾਨ੍ਤੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ
ਜੋ ਮੁਨੀ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਨਿਰਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਥਰ੍ਵਣੋ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਂਬਨ੍ਧੀ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲਾਭੇ ਨੈष੍ਠਿਕਂ ਦਾਨ੍ਤਮੁਪਕੁਰ੍ਵਾਣਕਂ ਤਥਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਉਪਰੋਕਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਨੈਸ਼ਠਿਕ, ਸੰਯਮੀ ਜਾਂ ਉਪਕੁਰਵਾਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਲਾਭੇ ਸਾਧਕਂ ਵਾ ਗृਹਸ੍ਥਮਪਿ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਜੋ ਸਾਧਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਲਂ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਤਸ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਾਦਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਯੇਦ੍ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯੇषੁ ਅਲਾਭਾਦਿਤਰਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਜੇ ਉਪਰੋਕਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਕਲ੍ਪਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਦਾ ਸਦ੍ਭਿਰਨੁष੍ਠਿਤਃ
ਇਹ ਬਦਲੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੌਹਿਤ੍ਰਂ ਵਿਟ੍ਪਤਿਂ ਬਨ੍ਧੁਮृਤ੍ਵਿਗ੍ਯਾਜ੍ਯੌ ਚ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਦੋਹਿਤਾ, ਵਾਕ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਯਜਕ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੈਸ਼ਾਚੀ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸਾ ਹਿ ਨੈਵਾਮੁਤ੍ਰ ਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਦਾਨ ਪੈਸ਼ਾਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਦ੍ਵਿषਤਾ ਹਿ ਹਵਿਰ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਨਿष੍ਫਲਮ੍
ਵੈਰੀ ਵੱਲੋਂ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹਵਨ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।