ਉਪਾਸਤੇ ਤਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹ੍ਨੋਰ੍ਮਧ੍ਯਮਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਰਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਨੁष੍ਯਾ ਰਜਸਾਵृਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਤੇ ਰਜਸ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਾ ਸਾ ਚਾਭਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਯਾਬਿਧੀਯਤੇ
ਉਹ ਚਮਕ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਸੰਧਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਣ ਗਈ।
ਮੂਰ੍ਤਿ ਤਮੋਰਜਃ ਪ੍ਰਾਯਾਂ ਪੁਨਰੇਵਾਭ੍ਯਯੂਯੁਜਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਮੋਰਜਃ ਪ੍ਰਾਯਾ ਬਲਿਨਸ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮਾਵਿष੍ਟਾਂਸ੍ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਾਨਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਮੁਖਤੋ ऽਜਾਨ੍ ਸਸਰ੍ਜਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਉਦਰਾਦ੍ਗਾਸ਼੍ਚਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਔਪਧ੍ਯਃ ਫਲਮੂਲਿਨ੍ਯੋ ਰੋਮਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਨਮ ਲੀਆਂ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਬਣਾਇਆ।
ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤਥੋਕ੍ਥਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸਾਮ ਤੇ ਉਕਥ ਬਣਾਏ।
ਵੈਰੂਪਮਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਰੂਪ ਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਬਣਾਏ।
ਅਨੁष੍ਟੁਭਂ ਸਵੈਰਾਜਮੁਤ੍ਤਰਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਤੇ ਸਵੈਰਾਜ ਬਣਾਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਸृਜਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਤਤੋ ऽਸृਜਚ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਅਵ੍ਯਯਂ ਚ ਵ੍ਯਯਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ — ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ।
ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹੀ ਜੀਵ, ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਸ ਕੋਲ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਧਾਤੈਵ ਵਿਦਧਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੈਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਜੀਵ ਬਣਾਏ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨ੍ਯੇਵੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤ੍ਯਜਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਜਨਮਾ ਉਹੀ ਜੀਵ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਭਾਵਾ ਯੁਗਾਦਿषੁ
ਉਹੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਉਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਮੁੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਾ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਨ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਨ੍ਤ ਧੀਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੀਵ ਵਧੇ ਨਹੀਂ,
ਤਤਃ ਸ ਵਿਦਧੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮਰ੍ਥਨਿਸ਼੍ਚਯਗਾਮਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਬੁਧੀ ਬਣਾਈ।
ਰਜਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਂਵृਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਂ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਃ
ਰਜ ਤੇ ਸਤਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੀਪ ਕੇ,
ਤਤ੍ ਤਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨੁਨ੍ਨਂ ਵੈ ਮਿਥੁਨਂ ਸਮਜਾਯਤ
ਤਮਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਾਮਪੋਹਤ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਧੇਨ ਨਾਰੀ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਜਮਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਆਧਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਖ, ਵਿਰਾਜ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਦਿਵਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਮਹਮ੍ਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਨਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਯੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਰੁषਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਰਾਡਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਵਿਰਾਜ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸੀ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।