ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭੋਗਾਪਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਦੋਵਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮਾਦਿषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਾਰ੍ਵਣਂ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖਾਸ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਵਣ ਦਿਨ 'ਤੇ 'ਪਾਰਵਣ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਦਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਪਾਰ੍ਵਣਮ੍
ਇੱਕ ਪਿਤਰ ਲਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਾਧ 'ਏਕੋਦਿਸ਼ਟ' ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸ੍ਰਾਧ 'ਪਾਰਵਣ' ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ षष੍ਠਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੈਵਿਕਂ ਚਾष੍ਟਮਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਭਯਾਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਸ੍ਰਾਧ, ਜਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਭਵੇਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਮਨਨ੍ਤਕਮ੍
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਅੰਤਹੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਗਾਥਾਂ ਕੀਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਪਿਤਰ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਸਮਵੇਤਾਨਾਂ ਯਦ੍ਯੇਕੋ ऽਪਿ ਗਾਯਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇਕਰ ਇਕ ਵੀ ਗਯਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤਾਰਿਤਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤੇਨ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਃ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਹਰਾ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰੇ ਭृਗੁਤੁਙ੍ਗੇ ਮਹਾਲਯੇ
ਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਕੁਬਜਾਮਰਾ, ਭ੍ਰਿਗੁਤੁੰਗਾ ਅਤੇ ਮਹਾ ਲੈ ਵਿੱਚ,
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ,
ਵੇਤ੍ਰਵਤ੍ਯਾਂ ਵਿਪਾਸ਼ਾਯਾਂ ਗੋਦਾਵਰ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਵੇਤ੍ਰਵਤੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕੰਢੇ,
ਨਦੀਨਾਂ ਚੈਵ ਤੀਰੇषੁ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਸਦਾ
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੌਧੂਮੈਸ਼੍ਚ ਤਿਲੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗੈਰ੍ਮਾਸਂ ਪ੍ਰੀਣਯਤੇ ਪਿਤॄਨ੍
ਗੰਢੂਮ, ਤਿਲ ਤੇ ਮੂੰਗ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪ੍ਰਾਦਪਯੇਤ੍
ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਦਾਰੀ ਤੇ ਭਰੰਡਾ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਟਕਕਸ਼ੇਰੁਕਾਨ੍
ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਟਕ ਤੇ ਕਸ਼ੇਰੁਕਾ ਵੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਔਰਭ੍ਰੇਣਾਥ ਚਤੁਰਃ ਸ਼ਾਕੁਨੇਨੇਹ ਪਞ੍ਚ ਤੁ
ਭੇਡ ਦਾ ਮਾਸ ਦੇਣ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਤੇ ਪੰਛੀ ਦਾ ਮਾਸ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਵੇਣਸ੍ਯ ਮਾਂਸੇਨ ਰੌਰਵੇਣ ਨਵੈਵ ਤੁ
ਬਕਰੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ, ਤੇ ਰੌਰਵ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਸ਼ਕੂਰ੍ਮਰ੍ਯੋਰ੍ਮਾਂਸੇਨ ਮਾਸਾਨੇਕਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ
ਖਰਗੋਸ਼ ਜਾਂ ਕਛੂਆ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰ੍ਧ੍ਰੋਣਸਸ੍ਯ ਮਾਂਸੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਵਾਰਧ੍ਰੋਣ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯੈਵ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤੇ ਮੁਨ੍ਯਨ੍ਨਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਦਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਾਲਾਬੁਵਾਰ੍ਤਾਕਾਨ੍ ਭੂਸ੍ਤृਣਂ ਸੁਰਸਂ ਤਥਾ
ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਕਦੂ, ਲੌਕੀ, ਬੈਗਨ, ਘਾਹ ਤੇ ਸੁਰਸਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਰਾਜਮਾषਾਂਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਾਹਿषਂ ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਰਾਜ ਮਾਸ ਤੇ ਭੈਂਸ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਸ੍ਰਾਧ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜ, ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਤਿਆਗਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਵਾਹਾਰ੍ਯਕਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸੌਮ੍ਯਮਨਾਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਮਿਲਣਸਾਰ ਮਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਚੌਲਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨੇ ਚਾਤਿਥਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦੇਣ ਸਮੇਂ, ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਿਨੋ ਨਿਯਮਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ऋਤੁਕਾਲਾਭਿਗਾਮਿਨਃ
ਜੋ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਯਮਾਂ 'ਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—
ਬਹ੍ਵृਚਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਸੌਪਰ੍ਣਸ੍ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ੍ਵਾਥ ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਬਹੁਤ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਸੌਪਰਨ, ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ ਜਾਂ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਹੈ—