ਦਦ੍ਯਾਦਨ੍ਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਤ੍ਵਰ੍ਥਿਭ੍ਯੋ ਲੋਭਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ।
ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਗ੍ਯਤੋ ऽਨ੍ਨਮਕੁਤ੍ਸਯਨ੍
ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭृਞ੍ਜੀਤ ਚੇਤ੍ ਸ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਂ ਸਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਤਮਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਾਪਾਨਿ ਦੇਵਾਨਾਮਰ੍ਚਨਂ ਤਥਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਾਨ੍ ਸ਼ੂਕਰੇष੍ਵਭਿਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਅਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸ੍ਵਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸੀਨਸ੍ਤ੍ਵਾਸਨੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਪਾਦੌ ਨਿਧਾਯ ਤੁ
ਸਾਫ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ,
ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ऋਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਉਦਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਸਚਾਈ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸੇਨ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਮਨੁਰਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਆਚਮ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾਨਨੋ ऽਕ੍ਰੋਧਃ ਪਞ੍ਚਾਰ੍ਦ੍ਰੇ ਭੋਜਨਂ ਚਰੇਤ੍
ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਨਮੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੰਜ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਮृਤੋਪਸ੍ਤਰਣਮਸੀਤ੍ਯਾਪੋਸ਼ਾਨਕ੍ਰਿਯਾਂ ਚਰੇਤ੍
‘ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਓਟ ਹੈਂ’ ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਪਾਨਾਯ ਤਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਨਾਯ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਾਨ ਲਈ, ਫਿਰ ਵਿਆਨ ਲਈ ਆਹਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਤੇषਾਂ ਜੁਹੁਯਾਦਾਤ੍ਮਨਿ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਹਰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਨਸਾ ਦੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍
ਮਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ, ਆਤਮਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ,
ਆਚਾਨ੍ਤਃ ਪੁਨਰਾਚਾਮੇਦਾਯਂ ਗੌਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੜ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਇਹ ਗਾਂ ਹੈ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਸੀਤ੍ਯਾਲਭੇਦ੍ ਹृਦਯਂ ਤਤਃ
‘ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗੰਢ ਹੈਂ’ ਇਹ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰਵਯੇਦ੍ ਹਸ੍ਤਜਲਮੂਰ੍ਧ੍ਵਹਸ੍ਤਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ।
ਅਥਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋਜਯੇਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇਤਿ ਹਿ
ਫਿਰ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ऽਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜੋ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਯਂਪ੍ਰਾਪਰ੍ਨਾਨ੍ਤਰਾ ਵੈ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੋ ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ।
ਗ੍ਰਹਕਾਲੇ ਚ ਨਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ ਤੁ ਮੁਕ੍ਤਯੋਃ
ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਗ੍ਰਹਣ ਮੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਮੁਕ੍ਤਯੋਰਸ੍ਤਙ੍ਗਤਯੋਰਦ੍ਯਾਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰੇ ऽਹਨਿ
ਜੇ ਗ੍ਰਹਣ ਮੁਕਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਚੰਦ ਡੁੱਬੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਯਜ੍ਞਸ਼ਿष੍ਟਾਦਨ੍ਦ੍ ਵਾ ਨ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨਾਨ੍ਯਮਾਨਸਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵृਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯਸ੍ਯ ਚਾਧੀਤਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਰੋਟੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬੇਫਲ ਹੈ।
ਸੋਪਾਨਤ੍ਕਸ਼੍ਚ ਯਦ੍ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਤਦਾਸੁਰਮ੍
ਜੋ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨ ਅਸੁਰਕਾਰੀ ਸਮਝੋ।
ਨ ਚ ਭਿਨ੍ਨਾਸਨਗਤੋ ਨ ਸ਼ਯਾਨਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਪਿ ਵਾ
ਟੁੱਟੇ ਆਸਣ ਤੇ, ਲੇਟ ਕੇ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨੋਚ੍ਛਿष੍ਟੋ ਘृਤਮਾਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦਪਿ
ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਘੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨਾਨ੍ਧਕਾਰੇ ਨ ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਨ ਚ ਦੇਵਾਲਯਾਦਿषੁ
ਅੰਧੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠਾਂ, ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨ ਪਾਦੁਕਾਨਿਰ੍ਗਤੋ ऽਥ ਨ ਹਸਨ੍ ਵਿਲਪਨ੍ਨਪਿ
ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਜਾਂ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥਾਨੁਪਬृਂਹਯੇਤ੍
ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।