ਆਰਾਧਯੇਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਭਾਵਪੂਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਮਨ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ।
ਈਸ਼ਾਨੇਨਾਥ ਵਾ ਰੁਦ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕੇਨ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਸ਼ਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍
'ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਰਤੇ।
ਨਿਵੇਦਯੀਤ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਤੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯੀਤ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਂ ਵ੍ਯੋਮਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਜ੍ਞਂ ਚ ਪਞ੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਯਜਨ ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਯਜ੍ਞਂ ਵੈ ਤਤਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਾਚਰੇਤ੍
ਮਨੁੱਖ ਯਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਪੁਞ੍ਜੇ ਸਮਾਸੀਨਃ ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਕੁਸ਼ ਦੀ ਗੱਡੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ,
ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਦੇਵਯਜ੍ਞਃ ਸ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਨੌ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਨ੍ਨਂ ਵਿਧਿਰੇष ਸਨਾਤਨਃ
ਘਰ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ ਹੈ।
ਭੂਤਯਜ੍ਞਃ ਸ ਵੈ ਜ੍ਞੇਯੋ ਭੂਤਿਦਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਹੀ ਭੂਤ ਯਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਭੂਮੌ ਬਲਿਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭ੍ਯੋ ऽਥ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਪ੍ਰਥਵੀ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਭੂਤਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵਿਧੀਯਤੇ
ਭੂਤ ਯਜਨ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਦੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪਿਤृਯਜ੍ਞੋ ਗਤਿਪ੍ਰਦਃ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਰਾਧ਼ ਹੀ ਪਿਤਰ ਯਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਕ ਉੱਨਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਵਿਦੁषੇ ਦ੍ਵਿਜਾਯੈਵੋਪਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਹ ਯਜਨ ਉਸ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਅਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ।
ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਾਗਤਂ ਸ੍ਵਗृਹ ਤਤਃ
ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,
ਦਦ੍ਯਾਦਤਿਥਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬੁਧ੍ਯੇਤ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਲਂ ਹਨ੍ਤਕਾਰਂ ਤੁ ਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚਾਰ ਗੁਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਾਗਤਾਨ੍ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪੂਜਯੇਦਤਿਥਿਂ ਯਥਾ
ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦਨ੍ਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਤ੍ਵਰ੍ਥਿਭ੍ਯੋ ਲੋਭਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ।
ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਗ੍ਯਤੋ ऽਨ੍ਨਮਕੁਤ੍ਸਯਨ੍
ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭृਞ੍ਜੀਤ ਚੇਤ੍ ਸ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਂ ਸਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਤਮਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਾਪਾਨਿ ਦੇਵਾਨਾਮਰ੍ਚਨਂ ਤਥਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ ਯਾਤਿ ਨਰਕਾਨ੍ ਸ਼ੂਕਰੇष੍ਵਭਿਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਅਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸ੍ਵਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸੀਨਸ੍ਤ੍ਵਾਸਨੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਪਾਦੌ ਨਿਧਾਯ ਤੁ
ਸਾਫ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ,
ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ऋਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਉਦਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਸਚਾਈ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸੇਨ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਮਨੁਰਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਆਚਮ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾਨਨੋ ऽਕ੍ਰੋਧਃ ਪਞ੍ਚਾਰ੍ਦ੍ਰੇ ਭੋਜਨਂ ਚਰੇਤ੍
ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਨਮੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੰਜ ਨਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।