ਅਪਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਰਤੁਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸਮਾਨਾਚ੍ਚ ਵਸਿष੍ਠਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅਪਾਨ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਕ੍ਰਤੁ, ਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਂ ਰੂਪਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੈਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ।
ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰਮ੍ਭਾਂਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮਯੂਯੁਜਤ੍
ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲਗਾਇਆ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਘਨਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਸੁਰਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸੁਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਨੀਵਾਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਾ ਤਮੋਬਹੁਲਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂਸ੍ਵਪਨ੍ਤ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਰਾਤ ਕਾਲਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁੱਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਮੁਖਤੋ ਦੇਵਾ ਦੀਵ੍ਯਤਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਦੇਵਤੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦਹੋ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤृਵਨ੍ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਿਤਰਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਮਝਿਆ, ਪਿਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਾਪਵਿਦ੍ਧਾ ਤਨੁਸ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਯਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਵਲੋਂ ਚੁਭੀ ਹੋਈ, ਉਹੀ ਦੇਹ ਤੁਰੰਤ ਸੰਧਿਆ ਬਣ ਗਈ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਉਪਾਸਤੇ ਤਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹ੍ਨੋਰ੍ਮਧ੍ਯਮਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਰਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਨੁष੍ਯਾ ਰਜਸਾਵृਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਤੇ ਰਜਸ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਾ ਸਾ ਚਾਭਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਯਾਬਿਧੀਯਤੇ
ਉਹ ਚਮਕ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਸੰਧਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਣ ਗਈ।
ਮੂਰ੍ਤਿ ਤਮੋਰਜਃ ਪ੍ਰਾਯਾਂ ਪੁਨਰੇਵਾਭ੍ਯਯੂਯੁਜਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਮੋਰਜਃ ਪ੍ਰਾਯਾ ਬਲਿਨਸ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮਾਵਿष੍ਟਾਂਸ੍ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਾਨਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਮੁਖਤੋ ऽਜਾਨ੍ ਸਸਰ੍ਜਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਉਦਰਾਦ੍ਗਾਸ਼੍ਚਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਔਪਧ੍ਯਃ ਫਲਮੂਲਿਨ੍ਯੋ ਰੋਮਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਨਮ ਲੀਆਂ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਬਣਾਇਆ।
ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤਥੋਕ੍ਥਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸਾਮ ਤੇ ਉਕਥ ਬਣਾਏ।
ਵੈਰੂਪਮਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਰੂਪ ਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਬਣਾਏ।
ਅਨੁष੍ਟੁਭਂ ਸਵੈਰਾਜਮੁਤ੍ਤਰਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਤੇ ਸਵੈਰਾਜ ਬਣਾਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗਂ ਸृਜਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਤਤੋ ऽਸृਜਚ੍ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਅਵ੍ਯਯਂ ਚ ਵ੍ਯਯਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ — ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ।
ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਹੀ ਜੀਵ, ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਸ ਕੋਲ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ।
ਵਿਨਿਯੋਗਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਧਾਤੈਵ ਵਿਦਧਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਸ਼ਬ੍ਦੇਭ੍ਯ ਏਵਾਦੌ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੈਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਜੀਵ ਬਣਾਏ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨ੍ਯੇਵੈਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤ੍ਯਜਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਜਨਮਾ ਉਹੀ ਜੀਵ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।