ਤਿਲੋਦਕੈਃ ਪਿਤॄਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਾਨਤਃ
ਤਿਲ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰੇ।
ਦੇਵਰ੍षੋਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਦ੍ ਧੀਮਾਨੁਦਕਾਞ੍ਜਲਿਭਿਃ ਪਿਤਨ੍
ਬੁਧਿਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਜਲੀ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤੀ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਤੁ ਸ੍ਵੇਨ ਤੀਰ੍ਥੇਨ ਭਾਵਤਃ
ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਜਣੇਉ ਸੱਜੇ ਕੰਧ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਸਮੇਤ ਕਰੇ।
ਸ੍ਵੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰਰ੍ਚਯੇਦ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਪੁष੍ਪੈਃ ਪਤ੍ਰੈਰਥਾਮ੍ਬੁਭਿਃ
ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਭਿਮਤਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਕ੍ਰੋਧਨੋ ऽਤ੍ਵਰਃ
ਉਹ ਹੋਰ ਮਨਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਜਲਦੀ, ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਆਪੋ ਵਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਮਰ੍ਚਿਤਾਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਹੀ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਮਸ੍ਕਾਰੇਣ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ ਵੈ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍
ਆਦਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਫੁੱਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ, ਉਸ ਹਰੀ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨੈਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਦृਸ਼ੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਵੇਦੇषੂਕ੍ਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ
ਚਾਰਾਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਦਾਤ੍ਮਾ ਤਨ੍ਮਨਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, 'ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ।
ਆਰਾਧਯੇਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਭਾਵਪੂਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਮਨ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ।
ਈਸ਼ਾਨੇਨਾਥ ਵਾ ਰੁਦ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕੇਨ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਸ਼ਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍
'ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਰਤੇ।
ਨਿਵੇਦਯੀਤ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਤੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯੀਤ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਂ ਵ੍ਯੋਮਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਜ੍ਞਂ ਚ ਪਞ੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਯਜਨ ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਯਜ੍ਞਂ ਵੈ ਤਤਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਾਚਰੇਤ੍
ਮਨੁੱਖ ਯਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਾਠ-ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਪੁਞ੍ਜੇ ਸਮਾਸੀਨਃ ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਕੁਸ਼ ਦੀ ਗੱਡੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ,
ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਦੇਵਯਜ੍ਞਃ ਸ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਨੌ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਨ੍ਨਂ ਵਿਧਿਰੇष ਸਨਾਤਨਃ
ਘਰ ਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ ਹੈ।
ਭੂਤਯਜ੍ਞਃ ਸ ਵੈ ਜ੍ਞੇਯੋ ਭੂਤਿਦਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਹੀ ਭੂਤ ਯਜਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਭੂਮੌ ਬਲਿਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭ੍ਯੋ ऽਥ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਪ੍ਰਥਵੀ ਉੱਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਭੂਤਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵਿਧੀਯਤੇ
ਭੂਤ ਯਜਨ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਦੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪਿਤृਯਜ੍ਞੋ ਗਤਿਪ੍ਰਦਃ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਰਾਧ਼ ਹੀ ਪਿਤਰ ਯਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਕ ਉੱਨਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਵਿਦੁषੇ ਦ੍ਵਿਜਾਯੈਵੋਪਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਹ ਯਜਨ ਉਸ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਅਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ।
ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਾਗਤਂ ਸ੍ਵਗृਹ ਤਤਃ
ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,
ਦਦ੍ਯਾਦਤਿਥਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬੁਧ੍ਯੇਤ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਲਂ ਹਨ੍ਤਕਾਰਂ ਤੁ ਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚਾਰ ਗੁਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭ੍ਯਾਗਤਾਨ੍ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪੂਜਯੇਦਤਿਥਿਂ ਯਥਾ
ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।