ਯਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਤਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸृਜੇਮਾ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਕਪਰ੍ਦਿਨੋ ਨਿਰਾਤਙ੍ਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ ਨੀਲਲੋਹਿਤਾਨ੍
ਜਟਾਧਾਰੀ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸृਜ ਤ੍ਵਮਸ਼ੁਭਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਗਦਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਨਦ੍ਯਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੈਲਾਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵੀਰੁਧ ਏਵ ਚ
ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ।
ਅਰ੍ਧਮਾਸਾਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾਸ਼੍ਚ ਅਯਨਾਬ੍ਦਯੁਗਾਦਯਃ
ਅਧਮਾਸ, ਮਹੀਨੇ, ਅਯਨ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਯੁਗ।
ਦਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਰਿਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਸਂਕਲ੍ਪਮੇਵ ਚ
ਦਕਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ।
ਸ਼ਿਰਸੋ ऽਙ੍ਗਿਰਸਂ ਦੇਵੋ ਹृਦਯਾਦ੍ ਭृਗੁਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇਵਤਾ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਗੂ।
ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਚੈਵ ਸਂਕਲ੍ਪਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ।
ਅਪਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਰਤੁਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸਮਾਨਾਚ੍ਚ ਵਸਿष੍ਠਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅਪਾਨ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਕ੍ਰਤੁ, ਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਂ ਰੂਪਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੈਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ।
ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰਮ੍ਭਾਂਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮਯੂਯੁਜਤ੍
ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲਗਾਇਆ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਘਨਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਸੁਰਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸੁਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਨੀਵਾਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਾ ਤਮੋਬਹੁਲਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂਸ੍ਵਪਨ੍ਤ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਰਾਤ ਕਾਲਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁੱਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਮੁਖਤੋ ਦੇਵਾ ਦੀਵ੍ਯਤਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਦੇਵਤੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦਹੋ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤृਵਨ੍ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਿਤਰਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਮਝਿਆ, ਪਿਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਾਪਵਿਦ੍ਧਾ ਤਨੁਸ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਯਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਵਲੋਂ ਚੁਭੀ ਹੋਈ, ਉਹੀ ਦੇਹ ਤੁਰੰਤ ਸੰਧਿਆ ਬਣ ਗਈ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਉਪਾਸਤੇ ਤਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹ੍ਨੋਰ੍ਮਧ੍ਯਮਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਰਾਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਨੁष੍ਯਾ ਰਜਸਾਵृਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਤੇ ਰਜਸ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਾ ਸਾ ਚਾਭਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਯਾਬਿਧੀਯਤੇ
ਉਹ ਚਮਕ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਸੰਧਿਆ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਣ ਗਈ।
ਮੂਰ੍ਤਿ ਤਮੋਰਜਃ ਪ੍ਰਾਯਾਂ ਪੁਨਰੇਵਾਭ੍ਯਯੂਯੁਜਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਮੋਰਜਃ ਪ੍ਰਾਯਾ ਬਲਿਨਸ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਮਸ ਤੇ ਰਜਸ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਮਾਵਿष੍ਟਾਂਸ੍ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਾਨਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਮੁਖਤੋ ऽਜਾਨ੍ ਸਸਰ੍ਜਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਉਦਰਾਦ੍ਗਾਸ਼੍ਚਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਬਣਾਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਔਪਧ੍ਯਃ ਫਲਮੂਲਿਨ੍ਯੋ ਰੋਮਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਨਮ ਲੀਆਂ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਂ ਚ ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਪ੍ਰਥਮਾਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਬਣਾਇਆ।
ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤਥੋਕ੍ਥਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਸृਜਨ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਮੂੰਹ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਸਾਮ ਤੇ ਉਕਥ ਬਣਾਏ।