ਤਤੋਰ੍ऽਵਾਕ੍ਸ੍ਤ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸਰ੍ਗਃ ਸਪ੍ਤਮਃ ਸ ਤੁ ਮਾਨੁषਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇਠਾਂ ਵਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਹੈ, ਸੱਤਵੀਂ ਹੈ।
ਨਵਮਸ਼੍ਚੈਵ ਕੌਮਾਰਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਵੈਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ
ਨੌਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੌਮਾਰ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਕ ਤੇ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਹਨ।
ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮੁਖ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ऋਭੁਂ ਸਨਾਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਭੂ ਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਈਸ਼੍ਵਰਾਸਕ੍ਤਮਨਸੋ ਨ ਸृष੍ਟੌ ਦਧਿਰੇ ਮਤਿਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਮੋਹ ਮਾਯਯਾ ਸਦ੍ਯੋ ਮਾਯਿਨਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਉੱਚਤਮ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ।
ਨਾਰਾਯਣੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਯੋਗਿਚਿਤ੍ਤਾਨੁਰਞ੍ਜਨਃ
ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਪ੍ਯਮਾਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਨਸ਼੍ਰੁ ਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਸੂਆਂ ਦੇ ਬੂੰਦ ਪਏ।
ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯੋ ਨੀਲਲੋਹਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਤੋਂ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਜਨਮਿਆ।
ਯਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਤਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸृਜੇਮਾ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਕਪਰ੍ਦਿਨੋ ਨਿਰਾਤਙ੍ਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ ਨੀਲਲੋਹਿਤਾਨ੍
ਜਟਾਧਾਰੀ, ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸृਜ ਤ੍ਵਮਸ਼ੁਭਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਗਦਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਨਦ੍ਯਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੈਲਾਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵੀਰੁਧ ਏਵ ਚ
ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ।
ਅਰ੍ਧਮਾਸਾਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾਸ਼੍ਚ ਅਯਨਾਬ੍ਦਯੁਗਾਦਯਃ
ਅਧਮਾਸ, ਮਹੀਨੇ, ਅਯਨ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਯੁਗ।
ਦਕ੍ਸ਼ਮਤ੍ਰਿਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਸਂਕਲ੍ਪਮੇਵ ਚ
ਦਕਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ।
ਸ਼ਿਰਸੋ ऽਙ੍ਗਿਰਸਂ ਦੇਵੋ ਹृਦਯਾਦ੍ ਭृਗੁਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇਵਤਾ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਗੂ।
ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਚੈਵ ਸਂਕਲ੍ਪਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ।
ਅਪਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਰਤੁਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸਮਾਨਾਚ੍ਚ ਵਸਿष੍ਠਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅਪਾਨ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਕ੍ਰਤੁ, ਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਂ ਰੂਪਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੈਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ।
ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰਮ੍ਭਾਂਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮਯੂਯੁਜਤ੍
ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲਗਾਇਆ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਜਘਨਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਸੁਰਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸੁਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਨੀਵਾਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਾ ਤਮੋਬਹੁਲਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂਸ੍ਵਪਨ੍ਤ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਰਾਤ ਕਾਲਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁੱਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਮੁਖਤੋ ਦੇਵਾ ਦੀਵ੍ਯਤਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਦੇਵਤੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦਹੋ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਮੁਪਾਸਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤृਵਨ੍ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪਿਤਰਃ ਸਂਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਮਝਿਆ, ਪਿਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸਾਪਵਿਦ੍ਧਾ ਤਨੁਸ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਯਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਵਲੋਂ ਚੁਭੀ ਹੋਈ, ਉਹੀ ਦੇਹ ਤੁਰੰਤ ਸੰਧਿਆ ਬਣ ਗਈ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਵਾਲੀ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।