ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਨਾਧ੍ਯੇਯਂ ਕੋਵਿਦਾਰਕਪਿਤ੍ਥਯੋਃ
ਕੋਵਿਦਾਰ ਜਾਂ ਕਪਿੱਠ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਚਾਰ੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਵਾਪਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਚਾਰਯਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇषੁ ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਾਨ੍ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਕਰ੍ਮਣਿ ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇ ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਚੈਵ ਹਿ
ਪਰ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੋਮ ਮੰਤਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਵਧੀਯੀਤ ਮਾਰੁਤੇ ਚਾਤਿਵਾਯਤਿ
ਅਸ਼ਟਕਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ, ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਪਰ੍ਵਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਹੋਰ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਭਿਹਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸ ਸਂਮੂਢੋ ਨ ਸਂਭਾष੍ਯੋ ਵੇਦਬਾਹ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਪਾਠਮਾਤ੍ਰਾਵਸਨ੍ਨਸ੍ਤੁ ਪਙ੍ਕੇ ਗੌਰਿਵ ਸੀਦਤਿ
ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਸਾਨ੍ਵਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਲ੍ਪਃ ਪਾਤ੍ਰਤਾਂ ਨ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਰਥ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਆਚਰਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ।
ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰਿਚਰੇਦੇਨਮਾਸ਼ਰੀਰਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਆਉਣ ਤਕ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।
ਅਧੀਯੀਤ ਸਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿष੍ਠਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਰਹੇ।
ਅਭ੍ਯਸੇਤ੍ ਸਤਤਂ ਯੁਕ੍ਤੇ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ, ਸਾਧਾ ਰਹੇ ਤੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ਯਨ੍ਮਨੁਰਾਹ ਦੇਵਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੂ ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ—
ਯਾਤਿ ਤਤ੍ ਪਦਮਨਾਮਯਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧੀਤ੍ਯ ਚਾਧਿਗਮ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਚੰਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਚੀਰ੍ਣਵ੍ਰਤੋ ऽਥ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਨਿਭਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਸਾਧਾ ਹੈ ਤੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਦ੍ਵਿਤਯਂ ਸੋਦਕਂ ਚ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਜਨੇਊ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਕਮੰਡਲੁ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲੇ।
ਰੌਕ੍ਮੇ ਚ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਵੇਦਂ ਕृਤ੍ਤਕੇਸ਼ਨਖਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ, ਵੇਦ, ਵੱਢੇ ਵਾਲ ਤੇ ਨਖ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰਕਾਞ੍ਚਨਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰੋਨਰਕ੍ਤਾਂ ਬਿਭृਯਾਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਜਮ੍
ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਲ ਨਾ ਹੋਈ ਮਾਲਾ ਪਾਏ।
ਨ ਜੀਰ੍ਣਮਲਵਦ੍ਵਾਸਾ ਭਵੇਦ੍ ਵੈ ਵਿਭਵੇ ਸਤਿ
ਜੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਂ ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਪਾਏ।
ਨੋਪਾਨਹੌ ਸ੍ਤ੍ਰਜਂ ਚਾਥ ਪਾਦੁਕੇ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਜੁੱਤੀ, ਮਾਲਾ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਪਲ ਨਹੀਂ ਪਾਏ।
ਨਾਪਸਵ੍ਯਂ ਪਰੀਦਧ੍ਯਾਦ੍ ਵਾਸੋ ਨ ਵਿਕृਤਂ ਵਸੇਤ੍
ਉਹ ਵਸਤ੍ਰ ਕਦੇ ਵੀ ਖੱਬੇ ਕੰਧੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਪਾਏ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਗਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਕੱਪੜਾ ਪਾਏ।
ਰੂਪਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਯੋਨਿਦੋषਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਨਿਖੁੱਟ ਹੋਣ।
ਆਹਰੇਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ੀਲਸ਼ੌਚਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਲਏ।
ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਤਿषਿਦ੍ਧਾਨਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦਿਨਾਨਿ ਤੁ
ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਜ੍ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਾਹਨਿ
ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਸ੍ਨਾਤਕੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਾਵਨਾਨਿ ਚ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਲਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਭਾਏ।
ਅਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਪਤਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨਰਕਾਨਤਿਭੀषਣਾਨ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਗृਹ੍ਯਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਨਮੇਵ ਚ
ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਕਰਮ ਤੇ ਸਾਂਝ-ਵਿਲ਼ੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।