ਵਿਪ੍ਰੋष੍ਯ ਤੂਪਸਂਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਤਿਸਂਬਨ੍ਧਿਯੋषਿਤਃ
ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਵਿਆਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲੋ।
ਮਾਤृਵਦ੍ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਤਿष੍ਠੇਨ੍ਮਾਤ੍ ਤਾਭ੍ਯੋ ਗਰੀਯਸੀ
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵੇਦਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਾਙ੍ਗਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਰੋਜ਼ ਵਿਦਿਆ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਅੰਗ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਤੇ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਵਸਤੋ ਗੁਰੁਃ
ਉਸਤਾਦ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤੋ ऽਨ੍ਨਦੋਰ੍ऽਥੋ ਸ੍ਵਃਸਾਧੁਰਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾ ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਜੇ ਉਹ ਖਾਣਾ, ਧਨ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਯਥੋਦਿਤਾਨ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਧੀष੍ਵ ਭੋ ਇਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ ਵਿਰਾਮੋ ऽਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਚਾਰਮੇਤ੍
ਉਹ ਕਹੇ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੋ,' ਅਤੇ 'ਹੁਣ ਠਹਿਰੋ,' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੂਤਸ੍ਤਤ ਓਙ੍ਕਾਰਮਰ੍ਹਤਿ
ਤਿੰਨ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ 'ਓਮ' ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦਧ੍ਯਯਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਞ੍ਜਲਿਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ।
ਅਧੀਯੀਤਾਪ੍ਯਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਚ੍ਚ੍ਯਵਤੇ ऽਨ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਕਾਮੈਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯਧੀਤੇ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਘृਤਾਹੁਤਿਭਿਰਨ੍ਵਹਮ੍
ਆਮ ਪਾਠ ਵਿਚ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਙ੍ਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮਾਂਸੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯਤੇ ਸੁਰਾਨ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਸ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਪ੍ਯਧੀਯੀਤ ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੈ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਜਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਪ-ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਤਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਤਥੈਕਤਃ
ਇਕ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਹਨ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਵਲ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਧੀਯੀਤ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਮੇਕਾਗ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ
ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਵਿਅਾਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਸ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਵ੍ਯਾਹृਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਿਅਾਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਕਰਮਵਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏष ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਮਹਾਯੋਗਃ ਸਾਰਾਤ੍ ਸਾਰ ਉਦਾਹृਤਃ
ਇਹ ਮੰਤਰ ਮਹਾ-ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਜਪ੍ਯਮੇਤਦ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਜਪ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵੇਦੋਪਾਕਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਆਸ਼ਾਢ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਵੇਦ-ਪਾਠ ਦੀ ਰੀਤ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਧੀਯੀਤ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਘਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਨੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ऽਹਨਿ
ਜਾਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਉਣ ਤੇ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਙ੍ਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਮਾਨਵਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿਚ ਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧ੍ਯਾਪਨਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਹ੍ਯਭ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਸਿਖਲਾਈ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਲਿਕਮਨਧ੍ਯਾਯਮੇਤੇष੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਤਦਾ ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਮਨृਤੌ ਚਾਭ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਲਤ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨਾ ਮਨਾਹ ਹੈ।
ਏਤਾਨਾਕਾਲਿਕਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਾਨृਤਾਵਪਿ
ਇਹ ਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਗਲਤ ਮੌਸਮ ਹੋਵੇ।