ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨ ਦੈਵਾਦ੍ਯੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਮਾਰੋਗ੍ਯਮੇਵ ਤੁ
ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਦुआ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੁਂਸੋ ऽਤ੍ਰ ਗੁਰਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਗੁਰੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਃ ਪਿਤਾਮਹੀਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਗੁਰਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਸ, ਵੱਡੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਧਾਈ ਗੁਰੂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨੁਵਰ੍ਤਨਮੇਤੇषਾਂ ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨੈਤੈਰੁਪਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਵਦੇਨ੍ਨਾਤ੍ਮਕਾਰਣਾਤ੍
ਆਪਣੀ ਲਾਭ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਬੈਠੋ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰੋ।
ਉਦਿਤੋ ऽਪਿ ਗੁਣੈਰਨ੍ਯੈਰ੍ਗੁਰੁਦ੍ਵੇषੀ ਪਤਤ੍ਯਧਃ
ਜੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਵੀ ਹੋਣ, ਪਰ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਮਾਤਾ ਸੁਪੂਜਿਤਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਗੁਰਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਗੁਰੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਨੀਯਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੋ ਭਾਗ-ਉਤਸ਼ਾਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਵੇ।
ਤਾਵਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ
ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਕਲਂ ਧਰ੍ਮਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਯੋਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰੋ ऽਪਿ ਨ ਕਥਞ੍ਚਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਨ ਤਾਭ੍ਯਾਮਨਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਧਰ੍ਮਮਨ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮਕ ਕਰਤਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਧਰ੍ਮਸਾਰਃ ਸਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯਾਨਨ੍ਤਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਬਤਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚਾਪਦ੍ਯਤੇ ਦਿਵਿ
ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਗਿਆਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਦੋषੇਣ ਸ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਨਿਰਯਂ ਘੋਰਮृਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਤਿ ਦਾਤਰਿ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਉਪਕਾਰਾਦ੍ਧਿ ਗੌਰਵਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਉਪਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਮਥਾਕ੍ਸ਼ਯਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਨੁਃ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਮਨੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਖੰਡ ਲੋਕ ਦੱਸੇ।
ਅਸਾਵਹਮਿਤਿ ਬ੍ਰੂਯੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯ ਯਵੀਯਸਃ
ਛੋਟੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠ ਕੇ ਕਹਿਣ, 'ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ।'
ਭੋਭਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਕਂ ਤ੍ਵੇਨਮਭਿਭਾषੇਤ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ 'ਭੋ ਭਵਤ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਕਾਮੈਃ ਸਾਦਰਂ ਸਦਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਆਦਿ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ।
ਜ੍ਞਾਨਕਰ੍ਮਗੁਣੋਪੇਤਾ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯੇਤੇ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਗੁਣ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਵਰ੍ਣੇषੁ ਸਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਵਾਭਿਵਾਦਨਮ੍
ਇਕੋ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਲਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤਿਰੇਕੋ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਗਤੋ ਗੁਰੁਃ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨ੍ਯਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਹੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਗੁਰੂਤ੍ਤਰਾਤ੍
ਉਹ ਪੰਜ ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਪਿਛਲੀ ਥਾਂ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਯੁਃ ਸੋ ऽਤ੍ਰ ਮਾਨਾਰ੍ਹਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਦਸ਼ਮੀਂ ਗਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਮਿਲਣ, ਉਥੇ ਮਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—even ਜੇਕਰ ਸ਼ੂਦਰ ਦਸਵੇਂ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਵृਦ੍ਧਾਯ ਭਾਰਬੁਗ੍ਨਾਯ ਰੋਗਿਣੇ ਦੁਰ੍ਬਲਾਯ ਚ
ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ, ਬਿਮਾਰ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ,
ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਗੁਰਵੇ ऽਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ ਵਾਗ੍ਯਤਸ੍ਤਦਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਵਨ੍ਮਧ੍ਯਂ ਤੁ ਰਾਜਨ੍ਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਭਵਦੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਰਾਜਾ ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਵੈਸ਼ ਉਪਰ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।