ਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪੁਰੁषਃ ਸਤ੍ਯਰੂਪਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਉਹ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਬੀਜਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਦੇਵ ਏਕਃ ਸ ਏਵ
ਉਹੀ ਇਕ ਰੱਬ ਹੈ, ਉਹੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਃ
ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤੀਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਨ੍ਨੋ ਵਦ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਕਥਂ ਭਵਾਨ੍
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?
ਮਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸਾ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਇੱਥੇ ਕਾਰਨ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚੋ ऽਯਮਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਭਵਤ੍ ਖਲੁ
ਉਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਜਗਤ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਅਹਮੇਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਮਤ੍ਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਕਤ੍ਵੇ ਚ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੇਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਇਕਤਾ ਤੇ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਕਾਰਣਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਨ ਦੋषੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਥਾ
ਹੇ ਦੁਜਾ, ਇਹ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਮਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਭਾਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਸ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਪ੍ਰਗਟ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਇਕੱਲਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਕਯਾ ਮਮ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਨਾਦਿ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ऽਵਿਦ੍ਯਯਾ ਕਿਲ
ਜੋ ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਅਮੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤਦ੍ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਅਟੱਲ, ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਹੈ।
ਤਦੇਵ ਚ ਜਗਤ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਦ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਨਨ੍ਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਭੇਤਿ ਨ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨ
ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦੀ ਭਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਨ੍ਦੀ ਭਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤੇਤ ਭੂਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਕੋਈ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਵਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਂ ਵਿਮਲਂ ਵ੍ਯੋਮ ਧਾਮ
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਥਾਂ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦੀ ਭਗਵਾਨੀਸ਼ ਏषਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਵੋਚ ਆਨੰਦ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ਨੇਤਰੇषਾਮ੍
ਸਿਰਫ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਨ ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਦਿष੍ਯਤੇ
ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗੋਪਨੀਯਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਯੋਗਿਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜ਼ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਦਾ, ਸਰਵੋਚ ਸਤ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤਦ੍ ਵੈ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ
ਉਹ ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਤ੍ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
ਨਹਿ ਤਦ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤਸ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਮਿਤਰਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਯਾਮਯਂ ਜਗਤ੍
ਬਾਕੀ ਸਭ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਮਾਤ੍ਮਾਸੌ ਤਦੇਵੇਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਉਹ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਤਮ ਹੈ।'