ਗੁਣਾਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਵੈषਮ੍ਯਾਦ੍ ਵੈषਮ੍ਯਂ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ
ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ, ਸਮਝ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਮਯ੍ਯਰ੍ਪਿਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਜਾਂ ਬੰਧਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਖ੍ਯਾਨਚਲਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਪਾਸ਼ਾਨਾਤ੍ਮਨਿਬਨ੍ਧਨਾਨ੍
ਜੋ ਬੰਧਨ ਦੁੱਖਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬਾਂਧਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸ਼ ਹਨ।
ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਅਸਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਵਿਕਾਰਾ ਮਹਦਾਦੀਨਿ ਦੇਵਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਮਹੱਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਹਨ।
ਤਮਾਹੁਰਗ੍ਰ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰਾਣਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਸੌ ਤਰਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਘੋਰਂ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਕੀ ਭਗਵਾਨੁਕ੍ਤਃ ਕੇਵਲਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਭਗਵਾਨ, ਕੇਵਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਮੂਲਂ ਮਾਯਾਭਿਧਾਨਂ ਤੁ ਤਤੋ ਜਾਤਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਅਸਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਜੰਮਿਆ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਤੱਤ, ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਜੰਮੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਜਜ੍ਞੇ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੋਪਬृਂਹਿਤਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੰਮਿਆ।
ਨ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਂ ਮਾਯਯਾ ਮਮ ਮੋਹਿਤਾਃ
ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਤਾਸਾਂ ਮਾਯਾ ਪਰਾ ਯੋਨਿਰ੍ਮਾਮੇਵ ਪਿਤਰਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਾਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਿਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸ ਧੀਰਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਨ ਮੋਹਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਧੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਓਙ੍ਕਾਰਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਮੈਂ ਹੀ ਓਂਕਾਰ ਰੂਪ ਭਗਵਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਾਂ।
ਵਿਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹਿਨਸ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਙ੍ਗਤਿਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਵਿਨਿਯੋਗਜ੍ਞਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
षਡਾਹੁਰਙ੍ਗਾਨਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ
ਛੇ ਅੰਗ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬਨ੍ਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿਨਿਯੋਗੋ ऽਪਿ ਤੇਨ
ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ।
ਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪੁਰੁषਃ ਸਤ੍ਯਰੂਪਃ
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਉਹ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਬੀਜਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਦੇਵ ਏਕਃ ਸ ਏਵ
ਉਹੀ ਇਕ ਰੱਬ ਹੈ, ਉਹੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਃ
ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤੀਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਨ੍ਨੋ ਵਦ ਮਹਾਦੇਵ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਕਥਂ ਭਵਾਨ੍
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?
ਮਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸਾ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਇੱਥੇ ਕਾਰਨ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚੋ ऽਯਮਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦਭਵਤ੍ ਖਲੁ
ਉਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਜਗਤ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਅਹਮੇਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਮਤ੍ਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਨ੍ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਕਤ੍ਵੇ ਚ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੇਤਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਇਕਤਾ ਤੇ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਕਾਰਣਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਨ ਦੋषੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਥਾ
ਹੇ ਦੁਜਾ, ਇਹ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।