ਰਕ੍ਤਿਕਾਦ੍ਯੁਪਧਾਨੇਨ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਰਮਪੂਰੁषਃ
ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਸਤੂ ਢੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਪਰਮਪੁਰਖ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਸਿਤਵ੍ਯੋ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ
ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪੂਜਿਆ, ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨੋ ऽਵ੍ਯਵਧਾਨੇਨ ਤਦਾ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਯੋਗੀ ਜਦ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੀਭੂਤਃ ਪਰੇਣਾਸੌ ਤਦਾ ਭਵਤਿ ਕੇਵਲਃ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾਸਾਵਮृਤੀਭੂਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਗਿਆਨੀ ਅਮਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ ਏਵ ਚ ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਰਂ ਜਗਤ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਦਾ ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਜਾਯਤੇ ऽਸੌ ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦਾਤ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣਾਸੌ ਨਿष੍ਕਲੇਨੈਕਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਤੇ ਭਾਗ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨੇਨਾਵृਤਂ ਲੋਕੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤੇਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ
ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਮਿਤਰਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ ਹੋਰ ਅਗਿਆਨ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਗਿਆਨ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨ੍ਤਸਾਰਂ ਹਿ ਯੋਗਸ੍ਤਤ੍ਰੈਕਚਿਤ੍ਤਤਾ
ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਮੂਲ ਤਾਂ ਯੋਗ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਏਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ।
ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਾਭਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਵਾਪ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਯੋਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਏਕਂ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਜੋ ਸੰਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੈਵ ਨ ਤ੍ਵਾਤ੍ਮੈषਾਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਲੋਕ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦੀ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਵਾਣੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਾਭਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੇਹਾਨ੍ਤੇ ਤਦਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਸਭ-ਵਿਆਪਕ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹੀ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਾਣਿਪਾਦੋ ऽਹਮਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮੀ ਸਨਾਤਨਃ
ਮੈਂ ਸਦਾ-ਥਿਰ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਅਚਕ੍ਸ਼ੁਰਪਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਥਾਕਰ੍ਣਃ ਸ਼ृਣੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਬਿਨਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਬਿਨਾ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਮਾਮੇਕਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੁਰਖ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਮਲਰੂਪਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉੱਤਮ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਮਾਹਿਤਾ ਯੂਯਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਮੈਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ।
ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਿ ਤਥਾਪੀਦਂ ਕਾਰਣਂ ਸੂਰਯੋ ਵਿਦੁਃ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਰਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਮਮ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਲਭਨ੍ਤੇ ਯੋਗਿਨੋ ऽਵ੍ਯਯਮ੍
ਜੋ ਯੋਗੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲਭਨ੍ਤੇ ਪਰਮਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਤੇ ਮਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਚੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਮ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾ ਏਤਦ੍ ਵੇਦਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀਓ, ਇਹ ਵੇਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।
ਮਦੁਕ੍ਤਮੇਤਦ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗਸਮਾਸ਼੍ਰਯਮ੍
ਇਹ ਗਿਆਨ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਸੰਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਾਤਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਜਗਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜਗਤ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਲ੍ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਗਤ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।