ਨ ਰੂਪਰਸਗਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਨਾਹਂ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਵਾਗਪਿ
ਉਹ ਨਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਸੁਆਦ, ਨਾ ਸੁਗੰਧ ਹੈ; ਮੈਂ ਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਬੋਲ ਹੀ।
ਨ ਮਾਯਾ ਨੈਵ ਚ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਉਹ ਨਾ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦੈਕ੍ਯਂ ਨ ਸਂਬਨ੍ਧਃ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਪਰਮਾਤ੍ਮਨੋਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਇਕਤਾ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਪੁਰੁषੌ ਵਿਭਿਨ੍ਨੌ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਨਹਿ ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਉਸ ਲਈ, ਸੈਂਕੜੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਿਕਾਰਹੀਨਂ ਨਿਰ੍ਦੁਃ ਖਮਾਨਨ੍ਦਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਅਬਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ।
ਸਾ ਚਾਹਙ੍ਕਾਰਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਾਦਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਰੋਪ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਇਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਵ ਕਰਕੇ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਭੋਕ੍ਤਾਰਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਬਿਨਾਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਗੀ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦਨ੍ਯਥਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਚ੍ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਂਗਤਮ੍
ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਵਿਵੇਕੇਨ ਕਰ੍ਤਾਹਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।'
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਢਲੀ ਕੁਦਰਤ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅਬਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਰਗਦ੍ਵੇषਾਦਯੋ ਦੋषਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਨਿਬਨ੍ਧਨਾਃ
ਰਾਗ, ਦਵੇਸ਼ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਭਟਕਾਵੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਏਕਃ ਸ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਯਯਾ ਨ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਭੇਦੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸਾ ਚ ਮਾਯਾਤ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾ
ਫਰਕ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਅਸਲਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਃ ਕਰਣਜੈਰ੍ਭਾਵੈਰਾਤ੍ਮਾ ਤਦ੍ਵਨ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਉਪਾਧਿਹੀਨੋ ਵਿਮਲਸ੍ਤਥੈਵਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਦ ਆਤਮਾ ਸਭ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਸ੍ਵਰੂਪਮੇਵਾਜ੍ਞਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਕੁਦृष੍ਟਯਃ
ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਵਸਤੂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰਲੀ ਸ਼ਕਲ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਰ੍ਥਰੂਪੇਣ ਪੁਰੁषੈਰ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਦृष੍ਟਿਭਿਃ
ਭਟਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਸਤੂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਿਕਾਦ੍ਯੁਪਧਾਨੇਨ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਰਮਪੂਰੁषਃ
ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਸਤੂ ਢੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਪਰਮਪੁਰਖ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਸਿਤਵ੍ਯੋ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ
ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪੂਜਿਆ, ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨੋ ऽਵ੍ਯਵਧਾਨੇਨ ਤਦਾ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਯੋਗੀ ਜਦ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੀਭੂਤਃ ਪਰੇਣਾਸੌ ਤਦਾ ਭਵਤਿ ਕੇਵਲਃ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾਸਾਵਮृਤੀਭੂਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਗਿਆਨੀ ਅਮਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ ਏਵ ਚ ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਂਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਯਾਮਾਤ੍ਰਂ ਜਗਤ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਦਾ ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਵਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਜਾਯਤੇ ऽਸੌ ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦਾਤ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣਾਸੌ ਨਿष੍ਕਲੇਨੈਕਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਤੇ ਭਾਗ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।