ਸ ਵਾਸੁਦੇਵਮਾਸੀਨਂ ਤਮੀਸ਼ਂ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਕਿਲ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ, ਉਥੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਯੋਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਮ ਰੂਹ-ਯੋਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਮਾਨਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜ੍ਞਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਭਾषਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਯਨ੍ਨ ਦੇਵਾ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯਤਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ,
ਨ ਸਂਸਾਰਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵੇ ऽਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ,
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਭਕ੍ਤਿਮਤਾਮਦ੍ਯ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਹੋ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤਮਸਃ ਪਰਃ
ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ, ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਸ ਕਾਲੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤਦਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ ਏਵੇਦਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਉਹੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹੀ ਹੈ—ਇਹ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
ਸ ਮਾਯੀ ਮਾਯਯਾ ਬਦ੍ਧਃ ਕਰੋਤਿ ਵਿਵਿਧਾਸ੍ਤਨੂਃ
ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਯਂ ਪृਥ੍ਵੀ ਨ ਸਲਿਲਂ ਨ ਤੇਜਃ ਪਵਨੋ ਨਭਃ
ਉਹ ਨਾ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਪਾਣੀ, ਨਾ ਅੱਗ, ਨਾ ਹਵਾ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼।
ਨ ਰੂਪਰਸਗਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਨਾਹਂ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਵਾਗਪਿ
ਉਹ ਨਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਸੁਆਦ, ਨਾ ਸੁਗੰਧ ਹੈ; ਮੈਂ ਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਬੋਲ ਹੀ।
ਨ ਮਾਯਾ ਨੈਵ ਚ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਤਨ੍ਯਂ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਉਹ ਨਾ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦੈਕ੍ਯਂ ਨ ਸਂਬਨ੍ਧਃ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਪਰਮਾਤ੍ਮਨੋਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਇਕਤਾ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਪੁਰੁषੌ ਵਿਭਿਨ੍ਨੌ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਨਹਿ ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਉਸ ਲਈ, ਸੈਂਕੜੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਿਕਾਰਹੀਨਂ ਨਿਰ੍ਦੁਃ ਖਮਾਨਨ੍ਦਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਅਬਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਆਨੰਦਮਈ ਹੈ।
ਸਾ ਚਾਹਙ੍ਕਾਰਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਾਦਾਤ੍ਮਨ੍ਯਾਰੋਪ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਇਹ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਵ ਕਰਕੇ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਭੋਕ੍ਤਾਰਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਬਿਨਾਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਗੀ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦਨ੍ਯਥਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਚ੍ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਂਗਤਮ੍
ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਵਿਵੇਕੇਨ ਕਰ੍ਤਾਹਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।'
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਢਲੀ ਕੁਦਰਤ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਾਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅਬਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਰਗਦ੍ਵੇषਾਦਯੋ ਦੋषਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਨਿਬਨ੍ਧਨਾਃ
ਰਾਗ, ਦਵੇਸ਼ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਭਟਕਾਵੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਸ਼ਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਏਕਃ ਸ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਯਯਾ ਨ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਭੇਦੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸਾ ਚ ਮਾਯਾਤ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾ
ਫਰਕ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਅਸਲਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਃ ਕਰਣਜੈਰ੍ਭਾਵੈਰਾਤ੍ਮਾ ਤਦ੍ਵਨ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਉਪਾਧਿਹੀਨੋ ਵਿਮਲਸ੍ਤਥੈਵਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਦ ਆਤਮਾ ਸਭ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਸ੍ਵਰੂਪਮੇਵਾਜ੍ਞਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਕੁਦृष੍ਟਯਃ
ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਵਸਤੂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰਲੀ ਸ਼ਕਲ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਰ੍ਥਰੂਪੇਣ ਪੁਰੁषੈਰ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਦृष੍ਟਿਭਿਃ
ਭਟਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਸਤੂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।