ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ,
ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਰਤੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧ੍ਯਃ ਕਥਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਵਿषਯਂ ਯੇਨ ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕੀਏ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਅਵਾਪ੍ਤਾਖਿਲਵਿਜ੍ਞਾਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਹੇ ਪੁਨਃ
ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ।
ਸੂਤਃ ਪੌਰਾਣਿਕਃ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤੁਂ ਹ੍ਯੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਚਕ ਸੂਤ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਆਜਗਾਮ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸਤੇ
ਉਹ ਉਥੇ ਆਇਆ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਯਜਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵ੍ਯਾਸਂ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣੇਮੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗੋ ऽਭਵਤ੍
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਾਸਨਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤਦ੍ਯੋਗ੍ਯਂ ਸਮਕਲ੍ਪਯਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪਾਠ ਦਾ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਤਪਸੋ ਹਾਨਿਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਚ
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤਪ, ਪਾਠ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਟੋਤਰੀ ਹੋਈ ਹੈ?
ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿषਯਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੱਸੋ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਜਾਯਤੇ ਚੈषਾਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।
ਮੁਨੀਨਾਂ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪਿਣਾ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੂਰਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਪ੍ਰਮੁਖੈਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਤ੍ਸਮਭਾषਤ
ਜੋ ਉਹ ਨੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਅਙ੍ਗਿਰਾ ਰੁਦ੍ਰਸਹਿਤੋ ਭृਗੁਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਅੰਗਿਰਾ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਯਤਮਾਨਸਾਃ
ਸ਼ੁਕਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸੰਯਮਿਤ ਹੈ।
ਤਪ੍ਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਪੁਣ੍ਯੇ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਰੇਣ ਸਹਿਤਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਣੇਮੁਰ੍ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਯੋਗਿਨੋ ਯੋਗਵਿਤ੍ਤਮਮ੍
ਯੋਗੀ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਹ ਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਵਾਚਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਪ੍ਯਤੇ ਤਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਹ ਤਪस्या ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?'
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਮਾਗਤਂ ਸਿਦ੍ਧਿਸੂਚਕਮ੍
ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਆ ਗਏ, ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ।
ਭਵਨ੍ਤਮੇਕਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ।
ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪੁਰਾਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਪੂਰੁषਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੁਰਖ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਸ੍ਮਾਕਮਖਿਲਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਚ ਕਾ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸਂਸਾਰਃ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਕਃ
ਆਤਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੁਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂ ਤਤ੍ ਪਰਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਂ ਨੋ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਵਿਹਾਯ ਤਾਪਸਂ ਰੂਪਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਸਂ ਦੇਵਂ ਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਪ੍ਰਭਮ੍
ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨ ਦृष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਰਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਤੇਜਸਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ।