ਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਗਣਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਪੰਜ ਗਰੁੱਪ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ, ਵਸ਼ਵਰਤਿ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਤਪਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ऽਭਵਨ੍
ਸੁਤਪਾ, ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਸੱਤੋ ਹੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣੇ।
ਸਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਧਿਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਕਾ ਗਣਾਃ
ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧੀਆ, ਇਹ ਸਤਾਈ ਗਰੁੱਪ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਬਭੂਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇ ਭਕ੍ਤੋ ਮਹਾਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰਮ ਗਿਆ।
ਪੀਵਰਸ੍ਤ੍ਵृषਯੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਪ੍ਤ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚਾਨ੍ਤਰੇ
ਪੀਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਹ ਸੱਤੋ ਹੀ ਉਸ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਮਨੁਰ੍ਵਸੁਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਭੂਵਾਸੁਰਮਰ੍ਦਨਃ
ਉੱਥੇ ਮਨੁ ਵਸੁ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਏਤੇ ਦੇਵਗਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਉੱਥੇ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਚੌਦਾਂ-ਚੌਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਏਤੇ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ ਰੈਵਤੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਇਹ ਸੱਤੋ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਰੈਵਤ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਾਨ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮਨਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਚਾਰ ਮਨੁ, ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ।
ਮਨੋਜਵਸ੍ਤਥੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦੇਵਾਨਪਿ ਨਿਬੋਧਤਃ
ਮਨੋਜਵ ਵੀ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣੋ।
ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਲੇਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਹ੍ਯष੍ਟਕਾ ਗਣਾਃ
ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਅਤੇ ਲੇਖਿਆ—ਇਹ ਪੰਜ ਗਰੁੱਪ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਅੱਠ-ਅੱਠ, ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤਿਨਾਮਾ ਸਹਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਾਸਨ੍ਨृषਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਅਤਿਨਾਮਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੂ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਸੱਤੋ ਹੀ ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।
ਮਨੁਃ ਸ ਵਰ੍ਤਤੇ ਧੀਮਾਨ੍ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੂ ਹੁਣ ਸੱਤਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਨ੍ਦਰਸ੍ਤਥੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਪਰਵੀਰਹਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰੰਦਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਹੈ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ऽਭਵਨ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਭਰਦਵਾਜ਼, ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਣੇ।
ਤਦਂਸ਼ਭੂਤਾ ਰਾਜਾਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਸੁਰਗ ਦੇ ਵਾਸੀ ਉਸਦੇ ਅੰਸ਼ ਸਨ।
ਰੁਚੇਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰ੍ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਦਂਸ਼ੇਨਾਭਵਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਾਤਿ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰੁਚਿ ਤੋਂ ਯਜਨ ਉਸਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤੁषਿਤਾਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤੁषਿਤੈਃ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ
ਉਹ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਸਤ੍ਯਾਯਾਮਭਵਤ੍ ਸਤ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਰੂਪੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਸਤਿਆ ਵਿੱਚ ਸਤਿਆ ਜਨਮਿਆ—ਜਨਾਰਦਨ ਸਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਹਰ੍ਯਾਯਾਂ ਹਰਿਭਿਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਹਰਿਰੇਵਾਭਵਦ੍ਧਰਿਃ
ਹਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹਰੀ ਬਣਿਆ, ਹਰੀ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ।
ਸਂਭੂਤੋ ਮਾਨਸੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਵਿਕੁਣ੍ਠਾਯਾਮਸੌ ਜਜ੍ਞੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠੈਰ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ
ਵਿਕੁੰਠਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਿਕੁੰਠਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ।
ਵਾਮਨਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਰਦਿਤ੍ਯਾਂ ਸਂਬਭੂਵ ਹ
ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਪੁਰਨ੍ਦਰਾਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਨਿਹਤਕਣ੍ਟਕਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪੁਰੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਸਪ੍ਤ ਚੈਵਾਭਵਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਾਭਿਃ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਸੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ ਵੈ ਸ੍ਮृਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਸ਼ੇਰ੍ਧਾਤੋਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸਗੁਣੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋ ऽਪਿ ਚ
ਉਹ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ—ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਵੀ।
ਵਾਸੁਦੇਵਾਭਿਧਾਨਾ ਸਾ ਗੁਣਾਤੀਤਾ ਸੁਨਿष੍ਕਲਾ
ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਕਲਂ ਚਾਨ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਰਮਾ ਤਨੁਃ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੂਪ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।