ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਕਨ੍ਯਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗृਹੀਤਚਰਣਦ੍ਵਯਃ
ਕਿਰੀਤ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਸ੍ਤੇ ਤਨ੍ਮਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਾਮृਤਮ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ ਵਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਵਚ੍ਛਕ੍ਯਤੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨਾਰਾਯਣਪੁਰਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ।
ਸ਼ੇਤੇ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਯਞ੍ਜਗਤ੍
ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵਾਭ੍ਯੇਤਿ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਸ ਏਵ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ
ਕਲਿਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਉਸ ਵੱਲ ਹੀ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦ੍ਵੀਪਃ ਪੁष੍ਕਰਸਂਵृਤਃ
ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਾਵਦੇਵ ਚ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਃ
ਉਹ ਟਾਪੂ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਗੋਲ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਮਹਾਸਾਨੁਃ ਸਂਨਿਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਣਤਰ ਕਰਕੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਹਾਵੀਤਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਵਰ੍षਂ ਧਾਤਕੀਖਣ੍ਡਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਵੀਤ ਅਤੇ ਧਾਤਕੀ ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਵੀਪੇ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋ ऽਮਰਪੂਜਿਤਃ
ਉਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਟਵ੍ਰਿਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਸ਼ਿਵਨਾਰਾਯਣਾਲਯਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਕਿਨ੍ਨਰੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੈਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੈ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਾਮਯਾ ਵਿਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਚ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਤੇ ਵੈਰ ਨਹੀਂ।
ਨ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਨ ਨਦ੍ਯੋ ਨ ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਤਿ-ਅਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਹਨ, ਨਾ ਦਰਿਆ ਹਨ, ਨਾ ਪਹਾੜ।
ਸ੍ਵਾਦੂਦਕਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਇਜ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।
ਕਾਞ੍ਚਨੀ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਭੂਮਿਃ ਸਰ੍ਵਾ ਚੈਵ ਸ਼ਿਲੋਪਮਾ
ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਲੋਕਾਲੋਕਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਾਨੇਵ ਚ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਲੋਕਾਲੋਕੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਲੋਕਾਲੋਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਇੰਨੇ ਹੀ ਫੈਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤਮਸ਼੍ਚਾਣ੍ਡਕਟਾਹੇਨ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਤੇ ਹਨੇਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਖਾ ਕਟੋਰਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਸ੍ਯੈष ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਮਯੋਦਿਤਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਫੈਲਾਵ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਕਾਰਣਸ੍ਯਾਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਨਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਢਲਾ ਕਾਰਨ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਤੇ ਅਟੱਲ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਰੁਦ੍ਰਾ ਨਾਰਾਯਣਾਦਯਃ
ਉਥੇ-ਉਥੇ ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਰੁਦਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਆਦਿਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਤ੍ਰ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਗਿਆਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤੀਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ ਪ੍ਰਕृਤਿਰਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਟੱਲ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਦਵ੍ਯਕ੍ਤਮਿਤਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਅਪ੍ਰਗਟ ਜਾਣੋ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਨ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਅਰ੍ਣਵੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਦਿਵਿ ਚੈਵ ਨ ਸਸ਼ਯਃ
ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਨੇਕਧਾ ਵਿਭਕ੍ਤਾਙ੍ਗਃ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਣ੍ਡਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤੇਨ ਸृष੍ਟਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਅੰਡ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ।