ਅष੍ਟਬਿਸ਼੍ਚਾਥ ਭੌਮਸ੍ਯ ਰਥੋ ਹੈਮਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨਃ
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾਰੇਸ਼੍ਚ ਤਥਾ षਡ੍ਭਿਰ੍ਹਯੈਰ੍ਵृਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰਥ ਛੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਰੁਵੇ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨਿਬਦ੍ਧਾ ਵਾਤਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰੂਤਾਰੇ ਨਾਲ ਵਾਤ ਦੇ ਕਿਰਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਨਿਲਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਸਾਰੇ, ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਧਿਕਾਰਿਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਉਥੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਨਨ੍ਦਨਾਦਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਨੰਦਨ ਆਦਿ, ਵੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵੈਰਾਜਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦਾਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਵੈਰਾਜ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਪੁਨਰ੍ਮਾਰਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਤੁ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ, ਉਹ ਹਨ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸ੍ਤੇ ਸ ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਮृਤਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯੋਗਿਨਸ੍ਤਾਪਸਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਜਾਪਕਾਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਮ੍
ਯੋਗੀ, ਤਪਸੀ, ਸਿਧ, ਅਤੇ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਸ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਹੈ।
ਨ ਮੇ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਵਾਲਾ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੇਤੇ ਤਤ੍ਰ ਹਰਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਾਯੀ ਮਾਯਾਮਯਃ ਪਰਃ
ਉਥੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹਰੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਰੂਪ ਅਤੇ ਪਰਮ ਹੈ।
ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਚ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਭਵਃ
ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋਗਿਭਿਃ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਭੂਤੈ ਰੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਂਵृਤਃ
ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਗੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਦਾਦੇਵਪਰਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤਾਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਵੇਕ, ਦੇਵਤਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤਪਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਃ ਸ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਤਲਾਦਯਸ਼੍ਚਾਧਃ ਪਾਤਾਲਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੁਇਜੋ, ਹੇਠਾਂ ਮਹਾਤਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਦੇਵਤਾਯਤਨੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨृਪੇਣ ਬਲਿਨਾ ਚੈਵ ਪਾਤਾਲਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸਿਨਾ
ਪਾਤਾਲ-ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ।
ਸਿਤਂ ਹਿ ਵਿਤਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਲਂ ਚੈਵ ਸਿਤੇਤਰਮ੍
ਵਿਤਲ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਲ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਸਾਤਲਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਥਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਰਸਾਤਲ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਵਿਆਪਤ ਹੈ।
ਤਲਾਤਲਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਤਲਾਤਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸੁਤਲਂ ਚ ਤਥਾਪਰੈਃ
ਸੁਤਲ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਹਾਨ੍ਤਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਾਗੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਹ੍ਮਾਦੇਨਾਸੁਰੇਣ ਚ
ਮਹਾਂਤਕ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਹਮਾਦਾ ਦੁਆਰਾ।
ਮਹਾਜਮ੍ਭੇਨ ਵੀਰੇਣ ਹਯਗ੍ਰੀਵੇਣ ਵੈ ਤਥਾ
ਮਹਾਨ ਜੰਭ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰ ਹਯਗਰੀਵ ਦੇ ਦੁਆਰਾ,
ਤਥਾਨ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਧੈਰ੍ਨਾਗੈਸ੍ਤਲਂ ਚੈਵ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਪਾਤਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਾਪਿਨਸ੍ਤੇषੁ ਪਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਤੇ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਉਥੇ ਮੰਦ ਲੋਕ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰੋ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਨਾਰਸਿਂਹੋ ऽਪਿ ਮਾਧਵਃ
ਕਾਲਾਗਨੀ, ਰੁਦ੍ਰ, ਯੋਗ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਨਾਰਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਵੀ,