ਆਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਸ਼੍ਚ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਤਥਾ
ਆਨੰਦ, ਸ਼ਿਵ, ਖ਼ੇਮਕਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਵੀ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗੇਨ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੋ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।
ਅਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤਨ੍ਨਾਮਾਨਿ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।
ਰਮ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਕੁਰੁਰ੍ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਃ ਕੇਤੁਮਾਹਲਕਃ
ਰਮਿਆ, ਹਿਰਣਵਾਨ, ਕੁਰੂ, ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਕੇਤੁਮਾਲ ਤੇ ਹਲਕਾ।
ਵਿਭਜ੍ਯ ਨਵਧਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਦਦੌ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਤੇ ਯਥਾ-ਨਿਯਮ ਦਿੱਤਾ।
ਹੇਮਕੂਟਂ ਤਤੋ ਵਰ੍षਂ ਦਦੌ ਕਿਂਪੁਰੁषਾਯ ਤੁ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਹੇਮਕੂਟ ਦਾ ਵਰਸ਼ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਲਾਵृਤਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯਮਿਲਾਵृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦਾ ਮੱਧ ਭਾਗ ਹੈ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਯਦੁਤ੍ਤਰਂ ਵਰ੍षਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਂ ਹਿਰਣ੍ਵਤੇ
ਉੱਤਰ ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਵੇਤ ਵਰਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹਿਰਣਵਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਵਰ੍षਂ ਤੁ ਕੇਤੁਮਾਲਾਯ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਗੰਧਮਾਦਨ ਵਰਸ਼ ਕੇਤੁਮਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਂਸਾਰਕष੍ਟਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਵਨਂ ਗਤਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਤਸ੍ਯਰ੍षਭੋ ऽਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਰੁਦੇਵ੍ਯਾਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮਰੁਦੇਵੀ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ਭ ਜਨਮਿਆ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਰਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਾਸ਼ੁਪਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲਗ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੁਮਤੇਸ੍ਤੈਜਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਸੁਮਤੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਜਨਮਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਹਰ੍ਤੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ, ਜਨਮਿਆ।
ਪृਥੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤੋ ਰਕ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਗਯਃ ਸੁਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਥੂ ਆਇਆ; ਪ੍ਰਿਥੂ ਤੋਂ ਰਕਤ; ਅਤੇ ਰਕਤ ਤੋਂ ਗਯਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਧੀਮਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਤ੍ਵष੍ਟੁਸ਼੍ਚ ਵਿਰਜੋ ਰਜਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭੂਤ੍ ਸੁਤਃ
ਤਵਸ਼ਟਾ, ਤਵਸ਼ਟੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਰਜਸ ਤੋਂ ਵੀਰਜਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਜ੍ਯੋਤਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵਜੋਤਿ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਅਸੂਤ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਮਹਾਬਾਹੁਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਏषਾਂ ਵਂਸ਼ਪ੍ਰਸੂਤੈਸ਼੍ਚ ਭੁਕ੍ਤੇਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਾਨਂ ਵੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਜਨਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਵਣ੍ਡੋਦ੍ਭਵਾ ਮਤਾਃ
ਜਨਲੋਕ, ਤਪਲੋਕ ਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਅੰਡ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਦ੍ ਭੂਰ੍ਲੋਕ ਆਖ੍ਯਾਤਃ ਪੁਰਾਣੇ ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਭੂਰਲੋਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਭੁਵਰ੍ਲੋਕੋ ऽਪਿ ਤਾਵਾਨ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਦ੍ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਭੁਵਰਲੋਕ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਦੇ ਉਤਨੇ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਃ ਸ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਨੇਮਯਃ
ਸਵਰਲੋਕ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹਨ।
ਸਂਵਹੋ ਵਿਵਹਸ਼੍ਚਾਥ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਾਵਹਃ
ਉਥੇ ਸੰਵਹਾ ਤੇ ਵਿਵਹਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਪਰਾਵਹਾ ਹੈ।
ਭੂਮੇਰ੍ਯੋਜਨਲਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਭਾਨੋਰ੍ਵੈ ਮਣ੍ਡਲਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ੇਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਉਸੇ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਗੋਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਭਾਗੇ ਤੁ ਬੁਧਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਸ਼ਨਾਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸੇ ਮਾਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਬੁਧ ਤੇ ਉਸ਼ਨਾ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹਨ।