ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪੋਯੋਗਾਦ੍ ਵਿਰਕ੍ਤਃ ਸਂਨ੍ਯਸੇਦ੍ ਯਦਿ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਤਪ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਵਨਂ ਚਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਚਰ੍ਯਂ ਨ ਸਾਧਕਃ
ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰਜੇਤ ਗृਹੀ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਵਨਾਦ੍ ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਚੋਦਨਾਤ੍
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਃ ਪਙ੍ਗੁਰ੍ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਵਾ ਵਿਰਕ੍ਤਃ ਸਂਨ੍ਯਸੇਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਉਹ ਅੰਨਾ ਹੋਵੇ, ਲੰਗੜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਤਤ੍ਯੇਵਾਵਿਰਕ੍ਤੋ ਯਃ ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਮृਤਤ੍ਵਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਪਾਲਕੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੋ ऽਮृਤਤ੍ਵਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨੈਵ ਮਨਸਾ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਯਾਤਿ ਤਤ੍ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਦੀਯਤੇ ਚੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਮਿਦਂ ਪਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮृषਿਭਿਃ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਣਾ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਕਰੋਤਿ ਸਤਤਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਮਿਦਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾਮੇਤਦਪ੍ਯਾਹੁਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਦੁषਾ ਕਰ੍ਮ ਤਦ੍ਭਵੇਦਪਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕृਤ੍ਵਾ ਫਲਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਬਧ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਫਲੇਨ ਤੁ
ਪਰ ਜੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਫਲਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਵਾਨਪਿ ਕੁਰ੍ਵੋਤ ਕਰ੍ਮਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਚਿਰਾਤ੍ ਪਦਮ੍
ਅਗਿਆਨੀ ਵੀ ਜੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦਮਨ੍ਵੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਜ੍ਞਾਯਤੇ ਤਤਃ
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਕਰ੍ਮਸਹਿਤਂ ਜਾਯਤੇ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਾਣੀਸ਼੍ਵਰਤੁष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਕਰਮਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਕੀ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ਨੇਵ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਇਕੱਲਾ, ਨਿਰਮਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਂ ਨਿਰਾਭਾਸਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਲਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤृਪ੍ਤਯੇ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਇਹ ਰਾਹ ਨਾ ਚੱਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਸਿਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਪੁਨਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਹਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ।
ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮੋ ਯਥਾ ਸਂਭਵਤੇ ਜਗਤ੍
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਗਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਨ੍ਤਾ ਕਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਦਸ੍ਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਸਭ ਦਾ ਨਿਯੰਤਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਦੱਸੋ ਪਰਮਪੁਰਖ।
ਪ੍ਰਾਹ ਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਵਾਚਾ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਾਪ੍ਯਯੌ
ਉਸ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਅਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਮੇਯਸ਼੍ਚ ਨਿਯਨ੍ਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਉਹ ਅਨੰਤ, ਅਪਾਰ, ਨਿਯੰਤਾ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਯਦਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਚਿਨ੍ਤਕਾਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੱਤ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਜਰਂ ਧ੍ਰੁਵਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਬੁਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਨਾਸ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿਗ੍ਰਹਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਾਤ੍ਮਨਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਮਹਤ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।