ਨਮਃ ਸ਼ੋਮਾਯ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਮਹਾਗ੍ਰਾਸਾਯ ਹੇਤਵੇ
ਸੋਮਾ ਨੂੰ, ਰੁਦਰ ਨੂੰ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਖਪਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਹਾਯੋਗਮੀਸ਼ਾਨਂ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾਪਤਿਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ, ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ।
ਯੋਗਿਨਾਂ ਕੁਰੁਮਾਚਾਰ੍ਯਂ ਯੋਗਿਗਮ੍ਯਂ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍
ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਭਗਤ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ।
ਏਕਮੂਰ੍ਤਿ ਮਹਾਮੂਰ੍ਤਿ ਵੇਦਵੇਦ੍ਯਂ ਦਿਵਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਂ ਕਾਲਦਹਨਂ ਕਾਮਦਂ ਕਾਮਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਕਾਲ ਦਾ ਅੱਗ, ਕਾਲ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਉਗ੍ਰਂ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਭੀਮਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਤਮਸਃ ਪਰਮ੍
ਉਗਰ ਤੇ ਭੈੜਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇਜੀਲਾ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—
ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਾਂ ਵੈ ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਜਿੰਨਾ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਕਲ੍ਪਃ ਕਲ੍ਪੇਨ ਚੈਵ ਹਿ
ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਹਰ ਯੁਗ ਤੇ ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤੁਲ੍ਯਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਮਰੂਪੈਰ੍ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਤ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਭਾਰ ਪਰਮਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮੀਸ਼ਾਨੇ ऽਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਈਸ਼ਾਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਪੱਕੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਕਤੀ ਰੱਖੀ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਤਾਰਂ ਸ੍ਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿੱਧਾ ਮੰਨਿਆ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਸ਼ੁਭਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਣਤਂ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਥੀਂ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮ ਸਕੇ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇ ਨੂਨਂ ਭਕ੍ਤਃ ਪਰਪੁਰਞ੍ਜਯ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਕਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰੁਦਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਦੇਖਿਆ।
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੋਵਾਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਫਿਰ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਖੁਦ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
ਵ੍ਰਜਸ੍ਵ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਜਾ।
ਜਗਾਮ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪੁਰੀਂ ਸਮਾਰਾਧਯਿਤੁਂ ਭਵਮ੍
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਭਵਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ।
ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਿਪਰਮੋ ऽਭਵਤ੍
ਸਭ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗ ਗਿਆ।
ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੂਨੁਂ ਕृष੍ਣਂ ਵਾ ਦੇਵਕੀਸੁਤਮ੍
ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ—
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਾਯ ਮੁਨਯੇ ਵ੍ਯਾਸਾਯਾਮਿਤਤੇਜਸੇ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਅਤੁਟ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ—
ਕੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਰੁਦਰ, ਪਰਮ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋਗਿਨਂ ਵਿष੍ਣੁਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਯੋਗੀ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਨੂ—
ਪ੍ਰੇਣੇਮੁਸ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਮ੍
ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵਿਆਸ, ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿਮਕਾਰ੍षੋਨ੍ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕੀ ਕਰਿਆ? ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।
ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾਂ ਦੇਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪੂਜਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਵ੍ਯਾਸਂ ਮੁਨਯੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਦੇਵਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਸਨਾਤਨਾਨ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਵੇਦਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਧਰਮ।
ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ ਜੈਮਿਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਂ ਗੂਢਮਰ੍ਥਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਜੈਮੀਨੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁੱਝ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।