ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ
ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਪਾਲਯਾਦ੍ਯ ਪਰਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਮੁਚ੍ਯਸੇ ਭਯਾਤ੍
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਓ, ਤਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਸੌ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਤਮ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਂ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਸਨਾਤਨਾਨ੍
ਦੇਵ ਇਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਮਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍
ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ।
ਤृਤੀਯਂ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਪਾਰ੍ਥ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਕਲਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਤੀਜਾ ਯੁਗ ਦਵਾਪਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਰਥ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਕਲਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞਮੇਵਾਹੁਰ੍ਦਾਨਮੇਵ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਦੈਵਤਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਲੌ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਸੀ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍
ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤਿਸ਼ਯਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਲ ਅਸਤਿਤਵ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਦਾਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਭੋਗਿਨਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੁਲ੍ਯਮਾਯੁਃ ਸੁਖਂ ਰੂਪਂ ਤਾਸਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਆਯੁ, ਸੁਖ ਤੇ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠਾਸ੍ਤਪੋਨਿष੍ਠਾ ਮਹਾਦੇਵਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹ ਧਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕਰਕੇ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।
ਪਰ੍ਵਤੋਦਧਿਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨਿਕੇਤਃ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਘਰ-ਵਿਗਣ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਯਾਮਨ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਵਰ੍ਤਤ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਧੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਿਧੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੇਘੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨਮ੍
ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਗੁੱਜ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸਂਸ੍ਤਦਾ ਤਾਸਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵੈ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦਰੱਖਤ ਉੱਗ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਰਾਗਲੋਭਾਤ੍ਮਕੋ ਭਾਵਸ੍ਤਦਾ ਹ੍ਯਾਕਸ੍ਮਿਕੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਅਚਾਨਕ ਰਾਗ ਤੇ ਲੋਭ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਅਭਿਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨਸ੍ਤਦਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਸੱਚੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਯਨ੍ਤੇ ਫਲਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਪੜੇ, ਫਲ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਅਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਪੁਟਕੇ ਪੁਟਕੇ ਮਧੁ
ਹਰੇਕ ਛੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਧੁ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਾਸ੍ਤਯਾ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਵੈ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ
ਉਸ ਸਿਧੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼, ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਰ੍ਯਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ ਮਧੁ ਚਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਬਲਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਜਬਰ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਮਧੁਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਧੂ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਲਪ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।
ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੈਃ ਸਂਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਚਕ੍ਰੁਰਾਵਰਣਾਨਿ ਚ
ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘੇਰੇ ਬਣਾਏ।
ਨष੍ਟੇषੁ ਮਧੁਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਵੈ ਤਦਾ
ਜਦ ਮਧੂ ਤੇ ਕਲਪ ਦਰੱਖਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਸਮੇਂ
ਵਾਰ੍ਤਾਯਾਃ ਸਾਧਿਕਾ ਹ੍ਯਨ੍ਯਾ ਵृष੍ਟਿਸ੍ਤਾਸਾਂ ਨਿਕਾਮਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਧਨ, ਵਾਫਰ ਮੀਂਹ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਅਵਹਨ੍ ਵृष੍ਟਿਸਂਤਤ੍ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੋਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਮੀਂਹ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਖਾ ਨਾਲ, ਦਰਿਆ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਭਰ ਗਏ।