ਏषਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਸੂਤਾਦ੍ਯ ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮਾਸਤਃ
ਸੂਤ ਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭਾਵਨਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਪਾਰ੍ਥਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਾਣ੍ਡਵਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾਪਨਃ
ਪਾਰਥ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ,
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪਥਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਪਾਤ ਦਣ੍ਡਵਦ੍ ਭੂਮੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਂ ਤਦਾਰ੍ऽਜੁਨਃ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਦੰਡਵਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਦਾਨੀਂ ਗਚ੍ਛਸਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕਂ ਵਾ ਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਤਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਪ੍ਰਭੂ? ਕਿਹੜੇ ਥਾਂ ਵੱਲ?
ਇਦਾਨੀਂ ਮਮ ਯਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਦ੍ਮਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣ
ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਪਦਮ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ, ਦੱਸੋ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਨਦੀਤਿਰੇ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਮਹਾਪੁਰੀਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਮਹਾਂਪੁਰੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਪਾਪਾ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ
ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਪਾਲਯਾਦ੍ਯ ਪਰਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਮੁਚ੍ਯਸੇ ਭਯਾਤ੍
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਓ, ਤਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਸੌ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉੱਤਮ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਂ ਯੁਗਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਸਨਾਤਨਾਨ੍
ਦੇਵ ਇਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਮਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍
ਪਾਰਥ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ।
ਤृਤੀਯਂ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਪਾਰ੍ਥ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਕਲਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਤੀਜਾ ਯੁਗ ਦਵਾਪਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਰਥ, ਤੇ ਚੌਥਾ ਕਲਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞਮੇਵਾਹੁਰ੍ਦਾਨਮੇਵ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਹੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਦੈਵਤਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਲੌ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਸੀ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍
ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤਿਸ਼ਯਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਲ ਅਸਤਿਤਵ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਦਾਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਭੋਗਿਨਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੁਲ੍ਯਮਾਯੁਃ ਸੁਖਂ ਰੂਪਂ ਤਾਸਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਆਯੁ, ਸੁਖ ਤੇ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠਾਸ੍ਤਪੋਨਿष੍ਠਾ ਮਹਾਦੇਵਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹ ਧਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕਰਕੇ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।
ਪਰ੍ਵਤੋਦਧਿਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨਿਕੇਤਃ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਘਰ-ਵਿਗਣ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਯਾਮਨ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਵਰ੍ਤਤ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਧੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਿਧੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੇਘੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨਮ੍
ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਗੁੱਜ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸਂਸ੍ਤਦਾ ਤਾਸਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵੈ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦਰੱਖਤ ਉੱਗ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਰਾਗਲੋਭਾਤ੍ਮਕੋ ਭਾਵਸ੍ਤਦਾ ਹ੍ਯਾਕਸ੍ਮਿਕੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਅਚਾਨਕ ਰਾਗ ਤੇ ਲੋਭ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਗृਹਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।