ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਵਯੋਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭੇਦ ਏਵਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ

ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਹੈ।

ਈਸ਼੍ਵਰੇ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯਪਿ ਪਰਂ ਬਲਮ੍

ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤ—

ਆਸ਼ਿषਂ ਸ਼ਿਰਸਾਹृਙ੍ਣਾਦ੍ ਦੇਵੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।

ਰ੍ ਜਗਾਮ ਕੈਲਾਸਗਿਰਿਂ ਗਿਰੀਸ਼ਃ

ਗਿਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਰਰਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ ਸੋਮਃ ਕੇਸ਼ਵੇਨ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।

ਪੂਜਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਦੇਵਦੇਵਮਥਾਚ੍ਯੁਤਮ੍

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਅਚਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਪਾਣਿ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਿਤਵਕ੍ਸ਼ਸਮ੍

ਜੋ ਮੋਹਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ' ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ—

ਦਧਾਨਮੁਰਸਾ ਮਾਲਾਂ ਵੈਜਯਨ੍ਤੀਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ 'ਵੈਜਯੰਤਿ' ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ—

ਪਦ੍ਮਾਙ੍ਘ੍ਰਿਨਯਨਂ ਚਾਰੁ ਸੁਸ੍ਮਿਤਂ ਸੁਗਤਿਪ੍ਰਦਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਅੱਖ ਲੋਟਸ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—

ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਃ ਸ਼੍ਰੀਯਾ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚਚਾਰ ਗਿਰਿਕਨ੍ਦਰੇ

ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।

ਸਿਦ੍ਧਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍

ਉਥੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਾਣਿ ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਕਮਿਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਭੂषਣਾਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿਖੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕੰਬ ਗਏ।

ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵਕੀਸੂਨੁਂ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਃ ਕਾਮਮੋਹਿਤਾਃ

ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਪੁਸ੍ਤਦ੍ਵਦਨਾਮृਤਮ੍

ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਤ ਪੀ ਗਈਆਂ।

ਭੂषਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਕਾਮਿਨ੍ਯੋ ਲੋਕਭੂषਣਮ੍

ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਜਾਇਆ।

ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬੂषਯਾਮਾਸੁਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਗੈਰਪਿ ਮਾਧਵਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜਾਇਆ।

ਚੁਚੁਮ੍ਬੁਰ੍ਵਦਨਾਮ੍ਭੋਜਂ ਹਰੇਰ੍ਮੁਗ੍ਧਮृਗੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ

ਮਾਸੂਮ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ।

ਪ੍ਰਾਪਯਾਮਾਸੁਰ੍ਲੋਕਾਦਿਂ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਾਃ

ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ।

ਬਹੂਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਣਿ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਲੀਲਯਾ

ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਰੇਮੇ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਯਞ੍ਜਗਤ੍

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਨਾਇਆ।

ਬਭੂਵੁਰ੍ਵਿਹ੍ਵਲਾ ਭੀਤਾ ਗੋਵਿਨ੍ਦਵਿਰਹੇ ਜਨਾਃ

ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਲੋਕ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹੋ ਗਏ।

ਕृष੍ਣੇਨ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਯਯੌ ਗਿਰਿਮ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਿਮਵੰਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ।

ਆਜਗਾਮੋਪਮਨ੍ਯੁਂ ਤਂ ਪੁਰੀਂ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਪੁਨਃ

ਉਹ ਉਪਮਨਯੂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਦਵਾਰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ।

ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦ੍ਵਾਰਕਾਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਂ ਭੀषਯਨ੍ਤਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਃ

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦਵਾਰਕਾ ਆਏ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਹਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਮਹਤਾ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਸ੍ਮ ਪੁਰੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍

ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਗਤਃ

ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦਵਾਰਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਾਥਃ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?'

ਰਮਤੇ ऽਦ੍ਯ ਮਹਾਯੋਗੀਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਹਮਿਹਾਗਤਃ

'ਅੱਜ ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਆਨੰਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'