ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਭਾषੇ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਨਿਃ ਸ੍ਵਨਃ

ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਾਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਸੀ।

ਤ੍ਵਮੇਵ ਦਾਤਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਾਮਾਨਾਂ ਕਾਮਿਨਾਮਿਹ

ਇੱਥੇ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

ਨਾਨਵਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਾਤ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ

ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਹਾਯੋਗਂ ਸ੍ਵੇਨ ਯੋਗੇਨ ਕੇਸ਼ਵ

ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ—

ਉਵਾਚ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਦੇਵੀਂ ਚ ਹਿਮਸ਼ੈਲਜਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—

ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਂ ਦੇਹਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰ

ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।

ਦੇਵੀਮਾਲੋਕ੍ਯ ਗਿਰਿਜਾਂ ਕੇਸ਼ਵਂ ਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ

ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।

ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਦੇਵੀ ਹਿਮਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਜਾ

ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਅਨਨ੍ਯਾਮੀਸ਼੍ਵਰੇ ਭਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯਪਿ ਚ ਕੇਸ਼ਵ

ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੀ—

ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਦੈਵਤੈਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਜਾਤੋ ਦੈਵਕੀਸੁਤਃ

ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।

ਨਾਵਯੋਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭੇਦ ਏਵਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੂਰਯਃ

ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਹੈ।

ਈਸ਼੍ਵਰੇ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯਪਿ ਪਰਂ ਬਲਮ੍

ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤ—

ਆਸ਼ਿषਂ ਸ਼ਿਰਸਾਹृਙ੍ਣਾਦ੍ ਦੇਵੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।

ਰ੍ ਜਗਾਮ ਕੈਲਾਸਗਿਰਿਂ ਗਿਰੀਸ਼ਃ

ਗਿਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਰਰਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ ਸੋਮਃ ਕੇਸ਼ਵੇਨ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ

ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।

ਪੂਜਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਦੇਵਦੇਵਮਥਾਚ੍ਯੁਤਮ੍

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਅਚਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਪਾਣਿ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਿਤਵਕ੍ਸ਼ਸਮ੍

ਜੋ ਮੋਹਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ' ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ—

ਦਧਾਨਮੁਰਸਾ ਮਾਲਾਂ ਵੈਜਯਨ੍ਤੀਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ 'ਵੈਜਯੰਤਿ' ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ—

ਪਦ੍ਮਾਙ੍ਘ੍ਰਿਨਯਨਂ ਚਾਰੁ ਸੁਸ੍ਮਿਤਂ ਸੁਗਤਿਪ੍ਰਦਮ੍

ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਅੱਖ ਲੋਟਸ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—

ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਃ ਸ਼੍ਰੀਯਾ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚਚਾਰ ਗਿਰਿਕਨ੍ਦਰੇ

ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।

ਸਿਦ੍ਧਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਜਗਨ੍ਮਯਮ੍

ਉਥੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਮੁਮੁਚੁਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਾਣਿ ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਕਮਿਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਭੂषਣਾਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿਖੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਕੰਬ ਗਏ।

ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵਕੀਸੂਨੁਂ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਃ ਕਾਮਮੋਹਿਤਾਃ

ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।

ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਪੁਸ੍ਤਦ੍ਵਦਨਾਮृਤਮ੍

ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਤ ਪੀ ਗਈਆਂ।

ਭੂषਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਕृष੍ਣਂ ਕਾਮਿਨ੍ਯੋ ਲੋਕਭੂषਣਮ੍

ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸਜਾਇਆ।

ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬੂषਯਾਮਾਸੁਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਗੈਰਪਿ ਮਾਧਵਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜਾਇਆ।

ਚੁਚੁਮ੍ਬੁਰ੍ਵਦਨਾਮ੍ਭੋਜਂ ਹਰੇਰ੍ਮੁਗ੍ਧਮृਗੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ

ਮਾਸੂਮ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ।

ਪ੍ਰਾਪਯਾਮਾਸੁਰ੍ਲੋਕਾਦਿਂ ਮਾਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਾਃ

ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ।