ਚੇਤਸਾ ਭਾਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਸਮਾਰਾਧਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਦਿਲੋਂ ਲੱਗ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦੋषਾਯ ਨਿਨ੍ਦਕਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾ ਯਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਦੇਵਦੇਵੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਹਾਦੇਵੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮੋਹਾਦਵੇਦਨਿष੍ਠਤ੍ਵਾਤ੍ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਰਕਂ ਨਰਾਃ
ਭੁਲੇਖੇ ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਮਤਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਐਸੇ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕੀਭਾਵੇਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਜੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਇਕਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਯਜੇਦ੍ ਦੇਵਂ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਰੁਦ੍ਰਨਾਰਾਯਣੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਗਾਮ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਂ ਗੋਪਤਿਂ ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸਸਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ ਅਤੇ ਚਮੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤੋ ਮੋਹਿਤਾ ਦੇਵਂ ਸਂਬਭੂਵੁਃ ਕਲਿष੍ਵਥ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਲੋਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਕਾਰਮਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਦਿਹ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਕਾਰਨ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਜਗਤਾਮੀਸ਼ਮਨੁਜ੍ਞਾਤਾਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਸਵੈ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ—
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਪੁਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਚੈਵ ਸਂਤਤਿਮ੍
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੱਖ ਦੇ ਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਸੁਣੋ।
ਸਸਰ੍ਜ ਦੇਵਾਨ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ ऋषੀਂਸ਼੍ਚੈਵਾਸੁਰੋਰਗਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਤਦਾ ਸਸਰ੍ਜ ਭੂਤਾਨਿ ਮੈਥੁਨੇਨੈਵ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਫਿਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸੁਤਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਧਰਮਵਾਨ ਧੀ ਤੋਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
षष੍ਟਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ऽਸृਜਤ੍ ਕਨ੍ਯਾ ਵੈਰਣ੍ਯਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੱਖ ਨੇ ਵੈਰੀਣੀ ਤੋਂ ਸਠ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਵਿਂਸ਼ਤ੍ ਸਪ੍ਤ ਚ ਸੋਮਾਯ ਚਤਸ੍ਤ੍ਰੋ ऽਰਿष੍ਟਨੇਮਿਨੇ
ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਸੱਤਾਈ (27) ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ ਚਾਰ (4) ਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦ੍ਵੇ ਚੈਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤਾਸਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ऽਥ ਨਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਅੰਗਿਰਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਵੀ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਂਕਲ੍ਪਾ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਚ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਚ ਭਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਹਨ ਸੰਕਲਪਾ ਤੇ ਮੁਹੂਰਤਾ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਸਾਧ੍ਯਾ ਸਾਧ੍ਯਾਨਜੀਜਨਤ੍
ਵਿਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਭਾਨਵਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਵੈ ਮੁਹੂਰ੍ਤਜਾਃ
ਭਾਨੁ ਤੋਂ ਭਾਨਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਤੇ ਮੁਹੂਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਹੂਰਤਜ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਂਕਲ੍ਪਾਯਾਸ੍ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸੰਕਲਪਾ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਧਰਮ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭਾਸਸ਼੍ਚ ਵਸਵੋ ऽष੍ਟੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ, ਵਸੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਨਾਮੀ ਗਏ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਾਲੋ ਲੋਕਪ੍ਰਕਾਲਨਃ
ਧਰੁਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਕਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੁਰੋਜਵੋ ऽਨਿਲਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦਵਿਜ੍ਞਾਤਗਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਪੁਰੋਜਵ ਅਨਿਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲਣ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਾਸਸ੍ਯ ਸ਼ਿਲ੍ਪਕਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਜੋ ਕਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਕਦ੍ਰੁਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਵੈ ਨਿਬੋਧਤ
ਕਦਰੂ ਤੇ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।