ਦਦੌ ਤਦੈਸ਼੍ਵਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਸ਼ਾਖਾਵਿਹਿਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਖਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ਼ਵਰੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਰਤਨ ਦੀ ਰੀਤ ਸਿਖਾਈ।
ਅਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਰਨੁष੍ਠਿਤਮ੍
ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਅਮਲ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ ਵੈਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਪਰਾਯਣਾਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਸਮਾਸਤੇ ਮਹਾਦੇਵਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੋ ਨਿष੍ਕਲਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।
ਅਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨੀਸ਼ੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਨੁਕਮ੍ਪਯਾ
ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਰਾਧਯਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਆਰਾਧ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲੇਭਿਰੇ ਦੇਵਦਾਨਵਾਃ
ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪੋਬਲਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਲੇਭਿਰੇ ਸਾਰ੍ਵਕਾਲਿਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗਿਆਨ ਪਾ ਲਏ।
ਤਿष੍ਠ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹੋ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।
ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਯਥਾਵਤ੍ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਂ ਮੰਤਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ।
ਅਗ੍ਨਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪੁਣ੍ਯਮृषਿਭਿਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਅੱਗ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚਲਾਏ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪਾਸ਼ੁਪਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸਰਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਪਾਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਦਾਨ੍ਤੋ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਃ ਸਂਨ੍ਯਾਸਵਿਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ, ਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾਈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿषਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਯ ਪਾਰਗਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਨੁਰਵੇਦ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ।
ਸਮੁਦ੍ਰਤਨਯਾਯਾਂ ਵੈ ਦਸ਼ ਪੁਤ੍ਰਾਨਜੀਜਨਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।
ਅਧੀਤਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਂ ਵੇਦਂ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ।
ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਜਜ੍ਞੇ ਮਹਾਭਾਗੋ ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ
ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਦਂ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋ ऽਭਵਤ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥੋਚਿਤਾਂ ਪੂਜਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਈ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਖੁਦ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦਿੱਤੀ।
ਪੂਜਾਮਨਰ੍ਹਾਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ ਜਗਾਮ ਕੁਪਿਤੋ ਗृਹਮ੍
ਅਣਉਪਯੋਗ ਪੂਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯੈਨਾਂ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਸਾ ਵੈ ਰੁषਾ
ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾਂਟਿਆ।
ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਸਤ੍ਸੁਤਾਸ੍ਮਾਕਂ ਗृਹਾਦ੍ ਗਚ੍ਛ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਅਣਉਪਯੋਗ ਧੀ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ।
ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਦਦਾਹਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜ ਲਿਆ।
ਹਿਮਵਦ੍ਦੁਹਿਤਾ ਸਾਭੂਤ੍ ਤਪਸਾ ਤਸ੍ਯ ਤੋषਿਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਈ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਪਿਤਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯਾਥ ਤਦ੍ਗृਹਮ੍
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ।
ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਸੁਤਾਯਾਂ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰਮੁਤ੍ਪਾਦਯਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ, ਮੂੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ऽਪਿ ਕਾਲੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋ ऽਭਵਤ੍
ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਵਿਸਰ੍ਗਂ ਦਕ੍ਸ਼ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਦਕਸ਼ ਤੱਕ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ ਸੂਤ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਸੂਤ ਜੀ, ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਕਿਮਕਾਰ੍षੋਨ੍ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਹੁਣ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।