ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਵਿਅਕਤਾ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ (ਹਿਰਣ੍ਯਗਭ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਰੂਪ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਰੂਪ 'ਕਾਲ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਰੂਪ ਸ਼ੇਸ਼ (ਨਾਗ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਰੂਪ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਪੂਜਨਯੋਗ ਰੂਪ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦਿਵ੍ਯਾ ਲਞ੍ਞਾ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ। ਜਿਹੜੀ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ austerity (ਤਪ) ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਵਾਹ, ਮੈਨਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਕਿੰਨੀ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਮੰਗਲਮਈ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਿਓ ਦੇ ਕੋਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਬੋਲ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਉਸੀ ਵਿਚ ਅਟਲ ਰਹਿ, ਉਸੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ। ਸਾਰੇ ਯਜ੍ਯ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਉਸੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿਆਂਗੀ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਰੂਪੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈ। ਸਦਾ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉਹੀ ਕਰ, ਜੋ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ। ਧਰਮ, ਜੋ ਯਜ੍ਯ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਰੂਪ, ਅਥਵਾ ਵੇਦ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ, ਧਰਮ ਲਈ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ ਸਿਰਜ ਕੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਮਿਸ੍ਰ ਆਦਿ ਨਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਜੋ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਣੈ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਹ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ, ਕੁਝ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।