ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਉਸ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੂਹ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਂਖ੍ਯ ਅਤੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਨਾਦ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂਲੱਖਮੀ ਹੈ, ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਡੋਲ ਅਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮਲਿਨਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰਾਇਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਦਾਤੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਧਾਰੀਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਘੋੜੀ-ਮੁਖੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਤੀ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰੋਸ਼ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਖ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਰੁਚੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੀ, ਮਨੋਹਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਦਾਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਛੇ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਧਾਰਕ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੂਲ ਅਤੇ ਮਉੜਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਸੰਯਮੀ, ਦੁਇਤ-ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਣੈਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੰਦੀਧਾਰੀ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਧੀ, ਨੀਤੀ ਦੀ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਵੀਰਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਹਰਨਹਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ, ਸੁਵਰਨ-ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਦ੍ਰ-ਚਿੰਨ੍ਹਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਣ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰੀਣੀ, ਉੱਤਮ ਅਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੱਖਮੀ ਦੀ ਧਾਰੀਣੀ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਸਿਹਿਕਾ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਰਸ ਦੀ ਗਿਆਨੀ, ਰਸ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਤੋਂ ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਟਪਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਜ੍ਰ-ਦੰਡ ਧਾਰੀਣੀ, ਵਜ੍ਰ-ਜੀਭ ਵਾਲੀ, ਦਿਵਯ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਈ ਅਤੇ ਕੰਬਲਾ-ਅਸ਼੍ਵਤਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਵਰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਹਰਨਹਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਦਿਵਯਾ ਦੇਵੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਛਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਉੱਚ ਜਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਅਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਾਲੀ, ਸੁਕ੍ਸ਼ਮ ਨਾਡੀ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਪਾਰੰਗਤ, ਧਰਮ ਦੀ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਧਾਰੀਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਧਰਮ-ਮਈ, ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਅਧਿਆਪਿਕਾ, ਧਰਮੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਯੋਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ, ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ, ਵਿਸ਼ਵ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰੂਪ ਵਿਖਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਹ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅੱਖਾਂ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਲੀ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੱਥਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।