ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਾਰਦਾ, ਸੋਹਣੀ ਕੁੰਡੀ-ਮੁਖੀ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਤੇ ਚੁਣਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਵਡੇਰੇ ਵਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਰਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਭਦਰਕਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਛੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ। ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ, ਸਾਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਛੀ-ਧੁੰਝਾ ਲੈ ਕੇ, ਪੰਛੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ, ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ। ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਗੁਪਤ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ। ਆਨੰਦ ਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਾ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਨੰਤ-ਸ਼ਯਾਨਾ ਤੋਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਨਰਾ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ-ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ, ਗੋਰੀ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮੱਧਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ। ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਧਰਮ, ਅਧਰਮ, ਅਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਅਸਚਰਜ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਦੀ ਆਧਾਰ, ਸਦਾ ਵਸਣ ਵਾਲੀ। ਗਣਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਅਨੰਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਤੁਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੰਕਰੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੀ। ਗਉ, ਗੌਰੀ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਦੂਜੀ, ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ। ਸਭ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਗਣਨਾ ਦੀ ਨਿਵ, ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ। ਬਿੰਦੂ ਤੇ ਨਾਦ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ। ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਥਾਪਿਤ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਟੱਲ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ। ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਹਾਰ, ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਪ। ਨਾਰਾਇਣੀ, ਨਰਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਲਿੰਗ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ, ਘੋੜੀ-ਮੁਖੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਗਿਆਨਵਤੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਰੋਤ। ਉਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਰੁਚੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ। ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ, ਜੋ ਜੋਤਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ। ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ, ਮਨਮੋਹਣੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਆਰਾਮ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜਨਮੀ, ਛੇ ਲਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਜੋ ਜੋੜਦੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਇੱਛਾ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਸਯੰਮ ਵਾਲੀ, ਦੋਹਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਬੈਲ ਦੀ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਸਦੀ। ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ ਧੀ, ਨੀਤੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜੇਹੜਾ ਰੂਪ ਚਾਹੇ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ। ਵੀਰਭਦਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਕਾਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ। ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਵਾਲੀ। ਹਲ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਗਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੀ। ਅਰੁੰਧਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਚੰਦ ਦੀ ਚੋਣ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।