ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੇਨਾ ਨੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਿਮਾਵਤ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ ਕਿ, “ਸਾਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਜੋ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਆਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਜਟਾਵਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਵਗੁਣ ਰਹਿਤ ਵੀ ਹੈ, ਸਰਵਗੁਣ ਯੁਕਤ ਵੀ ਹੈ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਸਤਿਤਵ ਅਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।” ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਹਿਮਾਵਤ ਜੀ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਸੁਮਧੁਰਾ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?” ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਸਵੈ-ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਸਰਵਸੰਪੂਰਨਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵੇਖ।” ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰੂਪ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅੱਗਾਂ ਜਲ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਸੀ, ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਭੈਅਨਕ ਤੇ ਭਯਾਵਹ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੁਰਭਿ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਅੰਜਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਅੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਵੀ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਿਮਾਵਤ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਪਰਮ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਵੇਖਿਆ। ਭੈਅ ਤੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸ ਪਰਮ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠ (1008) ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਸਦੀਵੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਅਕ੍ਸ਼ੁਣ, ਪਵਿੱਤਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਸੱਚੀ, ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਨੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਮਰ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਯਗ੍ਯ ਹੈ, ਆਦਿ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਵਾਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਨਿਯੰਤਰਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਯੋਗਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੂਲ, ਪੂਰਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਵਾਸ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਯੋਗਿਨੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਅਸੰਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਉੱਚੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਲਈ ਅੱਗ ਹੈ। ਉਹ ਧੁਨੀ ਦੀ ਮੂਲ, ਧੁਨੀ ਰੂਪ, ਨਾਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਦ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੀ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਬਣੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰ ਗਿਆਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਤਮੋਗੁਣੀ, ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਸਰਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗਰਭ, ਚਤੁਰਵੈਦਿਕ ਸਰੂਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰਤਾ ਪਦਮਨਾਭ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਆਧਾਰ, ਮਹਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਰਵਸੰਪੂਰਨਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਵਤ ਅਤੇ ਮੇਨਾ ਨੇ ਪਰਮ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਅਦ੍ਭੁਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਹੈ।