ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸੇਸ਼ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੰਤ ਮਹਿਮਾ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਯੋਗੀ ਜਨ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਅਗਨਤ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਤੱਤ, ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਸ਼ਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਿਵੀਂ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਾ ਨੇ, ਦਾਦਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ, ਆਪ ਬੋਲਿਆ—"ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਬਣਾਂ।" ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਅਖੰਡ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨਾ ਅਤੇ ਲਯ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਵਲੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਜੰਮੇ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰੂਪ ਹਾਂ। ਸ਼ੰਕਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਭੇਦ ਹੈ। ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਅਖੰਡ ਰਾਜ, ਗਿਆਨ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅੰਧਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਉਪਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਯਣ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਬਣੇ। ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖ, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਪੂਰੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਭ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਉਪਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ," ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਡਰ ਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦਸ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਕਪਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਰਵਰਾਜਾ ਦੇਵੀ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋਈ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਾਦਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਕੋਲ ਆਈ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਦੱਖ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਮੇਨਾ ਦੇ ਗਰਭੋਂ ਸਤੀ ਜੰਮੀ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਲੇ ਲਈ ਹੋਇਆ। ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ, ਸ਼ਿਵਾ ਸਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣੀ। ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਾਨਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਅਪਾਰ ਊਰਜਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।