ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੇ ਵਿਦਾਇ ਦੀ ਗਾਥਾ ਵੀ ਸ੍ਰਵਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਣਯ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਹਾਦਵੀਪਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਦੇ ਵਰਣਨ ਨੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ। ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮਹਾਤਮਯ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਅਵੇਦਿਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਬਖਾਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਗੁਪਤ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੋਈ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਕਪਾਲਧਾਰਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਿਖਾ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੰਕਣਕਾ ਦੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਵਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਦੇ ਵੀ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੋਈ। ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਲਯ ਅਤੇ ਬੀਜਯੋਗ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਦ ਕੋਈ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਮਹਾਨ ਪੂਨ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਯ ਦੁਆਰਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਰਥ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ, ਹੇ ਵੱਧੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਰਵੋਚ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇੱਥੇ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨੋ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇੱਥੇ, ਸਰਵੋਚ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਟਕਿਆ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਅਧ੍ਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਜਨ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਤੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧ੍ਯਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਵੈਪਾਯਨ ਦਾ ਵੀ। ਪਰਾਸ਼ਰਯ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਆਸ ਦਾ ਵੀ ਅਧ੍ਯਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗਉਤਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ। ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਿੱਤਾ। ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ ਨੇ ਇਹ ਸਰਵੋਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਵਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸੰਕਲਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।