ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁਰਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਗਦਾਧਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਰਨਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਠੀਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਵਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਤਾਮਸੀ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਮਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਟਕਾਵਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਤਾ, ਇਹ ਵੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਰ ਦਿਤਾ, ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਦਭੁਤ ਵਰ-ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀਨ ਦੀ ਲੀਨਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਵਤਰਨ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਮਿਲਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ। ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ繁ਤਾ ਅਤੇ ਵਰ-ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੋਹਾਂ ਸੀ, ਵੀ ਵਿਵਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਬਣਨਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਆਈ। ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਰ-ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਆਈ। ਦਕਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਨਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯੱਗ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਕਥਾ ਆਈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ, ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਵੀ ਵਿਵਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅੰਧਕਾ ਦਾ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਅਤੇ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਆਈ। ਫਿਰ ਬਾਣਾ ਦਾ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਹਰੀ—ਦਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ ਆਈ। ਮਹਾਨ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰ-ਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ ਆਈ। ਫਿਰ, ਦੁਵਾਰਾਵਤੀ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਨਾਰਦ ਦਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਰੋਜ਼ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ। ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵੀ ਵਿਵਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਆਈ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ। ਹੇ ਉਤਮ ਦੁਜਾਤੀਆਂ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ। ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮਿਲੇ ਵਰ-ਦਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਈ। ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸਦਾ-ਕਰਤਵਿਆਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ। ਪਰਾਸ਼ਰਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਆਸ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਅਦਭੁਤ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਕਾਲਾ ਜਾਣਾ, ਅਤੇ ਵਰ-ਦਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਰਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਕਥਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਗਦਾਧਰ ਵੱਲੋਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ ਗਏ।